Click Here to See the Episode Topics
BROADCAST DATE(S) EPISODE TITLE / SCRIPT / DETAILS
February 25, 2009 275

Foster Care



Top | Home

Ang foster care ay ang pagbigay ng temporary o pansamantalang family care sa mga sanggol, o mga batang isinu-render, inabandona, o nahiwalay sa kanilang pamilya dahil sa abuse, exploition o kapaba-yaan. Ayon sa batas ang mga batang ito ay nasa ilalim ng legal guardianship ng dept. Of soc. Welfare and devt.

Ayon sa pres. Dec. 603, ang child and youth welfare code. Ang mga nais maging foster parent ay kailangang mag apply sa dswd na siyang magsusuri ng kanilang qualifications at mag-iisue ng licensiya pag pumasa sila.

Ang applicant ay legally married o walang asawa o single, kinakailangan may stable income, may edad na 25 hanggang 60; at pamilya ay physically at emotionally stable; payag ang ibang miembro ng pamilya na maging foster family; mayroon tunay na interes na magalaga ng bata; at tanggap nila na maaring mawala
ang bata sa kanila pag lipat nito sa final adoptive home.

Susunod dito ang proceso na ang tawag ay home study. Susuriin ng dswd social worker ang applicant at mga miembro ng kanyang pamilya sa pa-mamagitan ng series of interviews at home visits upang alamin ang ugali, background, motivation, karanasan sa mga bata at kakakayahan nila maging foster parents.

Ang walang asawa ay maari ding maging foster parent basta kwalipikado at mabigyan ng licensia ng dswd.
Ang pangunahing resposibilidad ng foster family ay arugain ang bata na parang sarili nila, kahit itoy pansamantala lamang. Kung makakaunawa na ang bata kailangan ipaalam sas kanya na pansamantala lamang ang kanyang pagtigil sa foster family at uuwi din siya sa adoptive family niya pagdating ng araw.

Hindi makapagpamili ng bata ang foster family maliban sa kasarian at gulang nito dahil dswd ang magpsiya kung aling bata ang nauukol sa aling foster family.

Iba iba ang haba ng pagtira ng bata sa foster family. Depende ito kung gaano katagal bago mailipat ang bata sa kanyang adoptive family.

Maaring iadopt ng foster fam-ily ang bata na kanilang inalagaan. Kailangan free for adoption ito, ang foster family ay qualified magadopt, pumpayag ang foster placement authority at gagawin ito batay sa alituntunin ng dswd dept. Order 14, issued on oct. 11 2000, ang “adoption of a foster child by his/her foster family.
Kung malakas ang inyong sense of advocacy tungkol sa mga bata, malaking kasiyahan ang naidudulot ng maging foster family.

Kung interesado kayo, sumulat, dumulog, o tumawag sa pinakamalapit na tanggapan ng dswd sa inyong lugar, o di kaya pumuntasa web site ng dswd www.dswd.gov.ph.

 

August 05, 2009 276

DSWD - PGH Partnership Agreement

   

Top | Home

 Ang dswd, sa pamamagitan ng aming crisis intervention unit o ciu, ay nagbibigay ng integrated services sa mga individual o  pamilya na nasa tinatawag nacrisis situation. 

Ang isa sa pinakamadalas na idinudulog ay ang paghingi ng tulong medikal at ang karamihan ng humihingi ng ayuda ay galing sa up-gh. 

Kaya noong taong 2006, minabuti ng dswd na maglipat ng anim na milyong piso sa pgh sa ilalim ng isang memorandum of agreement. Ang pera  ay ipambabayad sa gastos ng dswd patients at clients na di na  sakop ng serbisyong ipinamamahagi ng pgh medical social service at mga in at out patients ng pgh  na nangangailangan ng consultasyon, treatment, medical procedures at hospitalization.  

Ang maaring makinabang sa programang ito ay ang:  
Mga dswd walkin indigent clients & patients at residential care facilities patients na nasuri na ng dswd ciu at na-classify ng pgh-mss as class d patients;  
In at outpatients na referred ng pgh at na- identify as class d. 

Ang lahat ng clients o pasyente ay kailangan magprisinta ng updated medical abstract mula sa kanilang doctor na kasama ang lisensya at ptr number, diagnosis, social case summary, at barangay certification at valid id kung kailangan  tiyakin ang identity.

Ang mga referral naman ng pgh-mss kailangan mag-submit ng sulat mula sa director ng pgh.  
Nagbibigay ng sumusunod na mga serbisyo ang pgh:  
1. Outpatientconsultation at confinement
2.  Laboratory tests (di ka-sama ang pregnancy test)
3.  Ecg; x-ray/ctscan/mri; ultra-sound at 2d-echo; gamot
4. Pamasahe para sa mga patients na kailangan ng umuwi.  

Mayroon din financial assistance na hindi humigit sa five thousand pesos na pambayad sa mga serbisyo na hindi available. Sa pgh. Kailangan lamang ang rekomendasyon ng pgh doktor, dswd social worker, at approval ng dswd secretary.  

Maaring mag-request for  assitance hangga’t tatlong beses.  
Di pwede ang reimbursement ng  medical expenses. 
Sa nais makinabang sa programang ito ng dswd at pgh, magtungo lamang  o lumiham sa kahit aling opisina ng dswd o di kaya sa pgh-medical social service office ______,  

Maari ding mag-log on sa dswd web site www.dswd.gov.ph o sa pgh website www.doh.gov.ph 
Ang serbisyong ito ay patunay ng patuloy na pagsisikap ng ating pamahalaan, sa tulong ng dswd at pgh, na matugunan   ang pangangailangan ng mga naghihirap nating mga kababayan. 

March 27, 2009 277

Crisis Intervention Unit

 

Top | Home

Sa dswd, mayroong isang opisina na may espesyal na trabaho. Ito ang crisis intervention unit or ciu.

Bukas ito 24 oras sa lahat ng araw. Ito ang tanggapan at action center para sa mga walk-in, sinagip na mga tao, at mga pamilya na mayroong krisis .

As of 2007, 63,685 na na katao ang napagsilbihan ng crisis inter vention unit sa iba’t ibang tanggapan nito sa buong bansa.

Ang mga integrated services  na ibinigay sa ciu ay ang sumu-sunod:

Tulong pinansiyal, gastos sa pagpapalibing, agaran na psychological intervention, referral ng mga nanganga-ilangan ng tulong sa ibang service units ng dswd, pati na rin sa ibang ahensiya ng pamahalaan, ngo’s at iba na makakatulong sa kanila.

Ang pangulo ng crisis inter-vention unit as isang head social worker. May katulong siyang tatlo hangga’t anim na social workers, isang driver at isang clerk. Ang mga social workers ay nagpapalitan bawat tatlong oras.

Sa mas highly-urbanized areas tulad ng ncr, field offices iv, vii, at xl. Mas maraming mga personnel ang nagtatrabaho dahil sa dami din ng mga taong nangangailangan ng tulong.

Mas marami ring mga emergency ang nagyayari sa naturang mga lugar.

Kaya sa dswd central office sa quezon city central office mayroong ciu extension office upang mapagsilbihan ang mga referrals mula sa media, mga senador at mga c0ongressmen.

Kagaya ng nasabi ko kanina mahigit anim na pung libo ang natutulungan na ng ciu as of 2007. Kasama dito ang mga heads of family at ibang pang adults, mga tinatawag na women in especially difficult circumstances o wedc’s, mga taong may kapansanan o pwd’s, senior citizens, at disaster victims.

Mayroon labing anim na cius sa labing anim ding field offices ng dswd. Kung nais ninyong malaman ang iba pang mga bagay bagay tungkol sa ciu, sumulat lamang sa kahit aling tanggapan ng dswd, o tumawag sa telepono_________ o di kaya mag log on sa website ng dswd ________,

Hangad ng inyong dswd na mapagsilbihan ng tapat ang lahat na nararapat tulungan.

April 02, 2009 278

Providing Person with Disabilities

Top | Home

Ang magnacarta for disabled persons, r.a/ 7277 ay ang batas na nagtatakda na kailangan pangalagaan ang kapakanan ng mg taong may kapansanan, katulad ng rehabilitation, self-relaince at integration sa normal na lipunan. Ipinag-babawal din nito ang diskrimi-nasyon laban sa mga may kap-ansanan. Ipinatibay din ng bat-as na ito ang utos sa pamaha-laan, na makipagugnay sa ngo’s, at po’s sa pagpapatupad ng mga provisions nito para sa kapakananan ng mga taong may disabilities;  upang mabigyan sila ng pantay na pagkakataon sa training, employment, education, housing, health services na tinatamasa ng ibang filipino.

Ang isang key provision ng r.a. 7277 ay ang barrier free environment para sa lahat na may kapansanan na naguutos ng paglagay ng mga daanan sa lahat ng gusali upang hindi sila mahirapan sa pagpasok at paglabas sa mga gusali.

Mayroon katuwang na batas ang magna carta for disabled persons ang batas pambansa 344 o accessibility law. Ang batas na ito ay mahigpit na ipinatutupad sa mga mayari ng guzali, mga establishments, mga daan, airport, lahat ng uri ng sasakyan ang lahat na makakabuti, makakapagpagaan, makakatulong sa mga disabled upang  magaan, mabilis  at ligtas ang  kanilang pagkilos, pagalaw, at  paglakbay.

Sa batas na ito hindi bibigyan ng construction permit ang mga guzali o structures, o establishments na hindi mag-comply sa mga inuutos nito.

Pati ang mga structures na naitayo bago pa naging effective ang accessibility law ay kailangan gumawa ng par-aan upang tumupad sa mga kailangan na installations para sa disabled. Pati ang dept. Of public works ay inuutsan na tiyakin na ang lahat ng mga gusali ng gobierno pati mga kalye at highway ay completo sa mga structures para sa mga may kapansanan.

Ang mga public transport ay kailangan maglaan ng mga upuan na may mga sign na ito ay nakalaan para sa mga disabled. Ganoon din sa mga airports, bus stops, tren, eroplano at mga parking lots,

Tandaan na ang mga disabled o may kapansanan ay may special protection sa ilalim ng magna carta for disabled persons (r.a. 7277), at  ang accessibility law (b.p. 344). Ang lalabag sa mga inuutos nito ay maaring parusahan ng pagkabilanggo o multa.

May 04, 2009 279

Preventing Disease Outbreak During Disaster Part 1



Top | Home

Pagdumarating ang mga disasters katulad ng pagbabaha, bagyo, landslides, lindol o di kaya kaguluhan na nagbubunga ng massive evacuation, ang siksikan sa mga sentro na ito ay maaring mgbubunga ng malalang mga sakit at  kung minsan ay epedemic. Pa.

May limang sakit na madalas kasabay ng mga natural o man made disasters. Ito ay:

Influenza o flu, na sanhi ng viral infection na umaatake sa respiratory system: ang ilong, bronchial tubes.at baga. Mga bata at mahihina na matatanda ang madaling matablan; dengue fever: na dala ng lamok na dumadami pagpanahon ng malalakas na pagulan at pagbabaha. Ang mga sintomas nito ay lagnat, pamamantal, pananakit ng mga joints, ang mas grabeng uri nito ang hemorrhagic fever ay sanhi ng severe bleeding, bagsak na blood pressure at pagkamatay; pneumonia:. Ang pamamaga ng baga dala ng infection mula sa bacteria, virus, fungus o ibang orlganismo. Ang mahihina na matatanda, mga taong mahina ang immune system, at mga bata ang pinakavulnerable lalo na kung siksikan sila sa isang lugar., may kasabay itong ubo, ,masakit na dibdib, lagnat at pangiginaw; diarrhea: dahil sa kakulangan ng malinis na tubig o dahil sa contaminat-ion na dala ng pagbaha o un-sanitary conditions, madalas ang cholera outbreak pagpan-ahon ng disasters. Ang sintom-as ng diarrhea ay pagtatae na basa, cramps sa tiyan, at dehy-dration; cholera:  serious na sakit dala ng bacteria na dah-ilan ng severe diarrhea. Nag-mumula ito sa maruming tubig, pag panahon ng disasters at ang mga tao ay niipon sa mga evacuation centers na kulang sa malinis na water supply pag hindi ito magagamot kaagad mabilis itong pumatay.

Ang dswd at ang ibang mga ah-ensiya kaltulad ng doh, red cross at iba pa na nagtutul-ongulong sa panahon ng mga kalamidad ay palagi silang handa para sa mga pagkakata-on na pangangalagaan nila ang kabutihan at kalusogan ng mga biktima na madalas inilili kas sa mga evacuation at relief centers. May mga na- handa  disasater preparedness plans kung saan ang lahat ng pangangailangan katulad ng mga evacuation sites, relief provisions, health and sanita-tion preparations ay maimple-ment ng agaran.

Bukas, tatalakayin nating ang mga paraan ng pagiwas sa limang malalang sakit na madalas tumatama sa mga biktima ng mga disasters at kaguluhan: influenza, dengue fever, pneumonia, diarrhea at cholera.

May 05, 2009 280

Disaster Series: Disaster Outbreak Part 2

Top | Home

Madalas na pag may malaking disaster tulad ng baha, lindol, sunog, bagyo, o digmaan,  ang mga taong apektado ay inililikas.

Habang lumalala ang kalamidad ay lalong dumadami ang bilang ng mga biktima na itinatalaga sa mga pansamantalang  tirahan o evacuation centers. Karaniwan, ang mga centers na ito ay kulang sa sanitation facilities, malinis na water supply, elektrisidad at iba pang  pangangailngan.

Ang siksikan sa evacuation centers at kakulangan ng basic facilities ay madalas nagiging sanhi ng mga sakit o di kaya ay epidemic. Katulad ng influenza, dengue, pneumonia diarrhea,  cholera at iba pa.

Kaya ang disaster prepared- ness program ng dswd at mga katuwang na ahensiya ay may information component dahil mahalaga na malaman ng la-hat kung papaano maiiwasan ng mga evacuees ang mga sakit na madalas tumatama sa mga evacuation centers.

Ang influenza ay sanhi ng viral infection na umaatake sa respiratory system: ilong, bronchial tubes at baga. Mga bata at mahihinang matatanda ang madaling kapitan.  Kaya,iwasan ang influenza sa pamamagitan ng taunang  bakuna;

Ilagan ang mga taong may sakit nito o layuan sila;

Takpan ang bibig pag na-uubo o nahatsing at hugasan ng madalas ng mga kamay.; ang dengue fever ay dala ng lamok na dumadami pag panahon ng tag-ulan at tag-babaha. Ang mga sintomas nito ay lagnat, pamamantal, at pananakit ng mga joints.

Ang mas grabeng uri nito, ang hemorrhagic fever na nakakamatay.

Iwasan ang kagat ng lamok na may dala nito.  Ang ngangagat sa  araw, o bago magdilim. Takipan ang buong katawan pagpunta sa lugar na may infestation;

Gumamit ng kulambo; 

Alisin ang mga matubig na mga lugar o gamit na maaring pag-tubuan ng kiti-kiti na siyang nagiging lamok;

 lagyan ng screen o takip ang mga bintana at gumamit ng mosquitio repelellant.

Ang pneumonia:.ay ang pama-maga ng baga dala ng infect-ion mula sa bacteria, virus, fungus o ibang organismo.

Ang  matatandang mahihina, mga  mahina ang immune system, at mga bata ang pinakavulnerable. May kasabay itong ubo, masakit na dibdib, lagnat at panggiginaw;

No.1 kiler ito ng mga bata sa mundo.

Iwasan ito sa pamamagitan ng bakuna, palaging paghugas ng kamay,  pagiwas sa sigarilyo, wastong pahinga at pagkain,    iwasan na makahawa at mag-konsulta sa doktor.

Ang sintomas naman ng diarrhea ay pagtatae ng basa, cramps sa ti-yan, at dehydration. Ang mga may diarrhea ay dapat maghugas palagi ng kamay, ganon din ang mga nagaalaga ng may diarrhea;

Magpractice ng safe food handling. Lutuing mabuti ang manok at carne, sabunin ang mga gamit pang-luto, hugasan  ang mga gulay na ki-nakain ng hilaw. Huwag uminom ng unpasteurized  milk, iwasan  ang pagkaing niluluto sa tabing daan.

Ang lahat ay ginagawa ng dswd at mga katulong na ahensiya upang pangalagaan ang kalusugan ng mga biktima ng mga disaster at pansamantalang naninirahan sa evacuation centers.

Ang hangad namin ay mabilis silang makabalik sa kanilang normal na pamumuhay.

December 10, 2008 281

New Benefits for Senior Citizens

Top | Home

The expanded senior citizens act of 2003, r. A. 7432.

Ito ay nagbibibay ng maraming benepisyo sa mga senior citizens. Na may edad na 60 anos o mahigit pa;  katulad ng 20% discount sa lahat na uri ng sasakyang pambubliko, gamot, pagkain, medical at dental services, diagnostic at lab-oratory fees, hotels, sinehan, pati na rin funeral services.

May 5% disc-ount din para sa mga pangunahing bilihin.

Noong  2004, nilagdaan ni presidente arroyo ang  r.a. 9257 na nag-aamienda sa r.a.7432; an act granting additional benefits to senior citizens. Dahil dito,  nakakagawa ang pamahalaan ng mga paraan upang dagdagan ang benepisiyo ng mga matatanda.

Kailan lamang, inutos ni pang-ulong arroyo na bigyan ng one time subsidy na p500 ang  kwalipikadong senior citizens mula sa pondong nailikom sa expanded value added tax o e-vat  sa langis. Ito ang “katas ng vat: tulong para kay lolo at lola” bilang sagot sa mataas na presyo ng mga bilihin, fuel, elektrisidad; gamot at iba pa.

Dswd ang implementing agen-cy ng programang ito, katuwang ang   office of senior citizens affairs at local government units.

Inilaunch ito  ni pres. Arroyo noong ika-25 ng hulyo 2008, sa lungsod ng pasig.

Mga isang milyong senior citizens ang tinatarget sa buong bansa na bibigyan ng one time cash subsidy mula noong hulyo hanggang sa december 31, 2008..

Upang makatanggap ng p500 subsidy, ito ang mga batayan:

70 years old o mahigit pa, walng sss, gsis, afpslai o ibang uri ng govt  retirement plan, at walang regular na kita. Kailagan din ng  id na nakasaad ang date of birth

Iniuutos din ng r.a. 9257, ang batas na nagpapatupad ng karagdagan na  benefits & privileges sa senior citizens, amending r.a. 7432. 

Ang r.a. 9257 ay magbibigay din ng libreng legal assistance sa mga senior citizens na may reklamo laban sa mga establishments na ayaw sumunod sa mga utos ng batas.

Tuloy-tuloy ang implementasyon ng katas ng vat hanggang matapos ito sa dec. Ng 2008.

 

Maasahan ng mga sr. Citizens ng may iba pang dagdag na mga project na ipa-iiral ang pamahalaan sa darating na mga araw, upang madagdagan pa ang benepisyo para sa mga sr. Citizens.

Para sa dagdag na impormasy-on dumulog, sumulat, tumawag o pumunta sa web site ng dswd,= www,dswd,gov.ph. Maari din kayong kumontact sa office of senior citizens affairs o osca sa (address, phone, website).

April 06, 2009 282

Solo Parents Part 1

Top | Home

Patakaran ng ating bansa na palakasin  at tiyakin ang total development ng pamilya bi-lang pundasyon ng bayan. Ito ang buod ng r.a. 8972, ang solo parents welfare act of 2000.

Inuutos nito na ang depts. Of soc. Welfare & dev., health, education, local gov.,tesda, nha at dole ay magsulong ng com-prehensibong programa ng mga serbisyo para sa solo parents at mga anak nito.ang mga solo parents ay ang sum-usunod:

Babae na nagkaanak dahil sa rape o di kasal; babae o lalake na personal inaalagaan at pinalalaki ang  kanilang anak; mga balo; ang asawa ay naka bilanggo ng di kumulang sa isang taon; ang asawa ay may mental incapacity; hiwalay sa asawa ng di kumulang sa isang taon; na-anull sa korte o sa simbahan ang kasal; iniwan ng asawa ng di kumulang sa isang taon.  Dapat lamang na ang nabanggit na mga solong magulang ay sila ang nagpapalaki at nagaalaga sa kanilang mga anak.

Nakasaad sa batas ang mga karapatan ng solo parents katulad ng: flexible work schedule na kailangan pagbi-gyan ng employer; walang discrimination laban sa kani-la. Bawal magdiscriminte laban sa solo parent;; parental 7 day leave with pay bawat taon.

Sa pangunguna nga dswd may na develop na comprehensive welfare services package  ang doh, deped, ched, tesda, dole nha at dilg para sa solo par-ents at kanilang pamilya. Kalakip dito ang livelihood deve-lopment services katulad ng pagpatakbo ng malilliit na ne-gosyo, pagbigay ng puhunan, job placement; counseling service; parenting skills training; health care; parent and child rights;  temporary sheltering; legal assistance at spiritual enrichment.

Depende sa assessment ngdswd social worker ng kinikita ng mga solo parents maaring big-yan sila at kanilang mga anak ng educational, housing at medical benefits.  Maaring magaral sila sa mga institutions para sa basic, tertiary, technical skills o nonformal education;  access to govt low cost  housing na mababa ang terms of payment; at health care sa mga ospital ng doh at lgu at rural health units.

Handa ang dswd tumulong sa lahat na kwalipikadong solo parents.  Para sa karagdagan impormasyon sumulat lamang sa dswd field office na malapit sa inyo, tumawag sa tel.; o puntahan ang dswd website.

 

April 07, 2009 283

Solo Parents Part 2

Top | Home

Sa ilalim ng solo parents welfare act r.a. 6972,  ang mga  solo parents ay ang:1.  Mga babae na nagkaanak dahil sa rape o di kasal;

2.             Babae o lalake na personal na inaalagaan at pinalalaki ang kanilang anak;
3.             Mga balo;
4.             Ang asawa ay naka bilang-go ng di kumulang sa isang ta-on;
5.             Ang asawa ay may mental incapacity;
6.             Hiwalay sa asawa ng di kumulang sa isang taon;
7.             Na anul sa korte o sa simbahan ang kasal; o
8.             Iniwan ng asawa ng di kumulang sa isang taon.

Dapat na ang nabanggit na mga solong magulang ay siyang nagpapalaki at naga-alaga sa kanilang mga anak.

Lead agency ang dswd sa implementasyon ng solo parenting welfare act kaya’t katungkulan nito na pamahalaan ang pagbigay ng mga benepisyo na iniutos nito.

Upang makamit ang mga biyayang ito, kailangang mag- apply upang makakuha ng i.d. Card.

Pumunta sa city/municipal dswd office na nakakasakop sa inyo, dala ang barangay certiication na residente kayo ng inyong barangay sa nakaraang 6 na buwan. Magdala ng ebidensiya na kayo ay solo parent katulad ng death cert-ificate. Income tax return 0 documento na magpapatunay ng income. Kung pumasa kayo sa intake interview ilalagay sa solo parents registry inyong pangalan. Kung kayo ay maaring tumanggap ng comprehensve & integrated delivery of social services ang minimum basic needs at family data survey forms ang gagamitin sa halip na interviewhin uli kayo.

Susunod dito ang assessment ng isang social worker upang tiyakin ang inyong eligibility sa solo parenthood program.

Bibisitahin ang inyong tahanan at gagawa siya ng mas malalim na evaluation ng inyong pangangailangan at mga problema. Ipapaalam sa inyo sa loob ng 30 araw kung pasado kayo o hindi.

Kung positibo ang assessment ng social worker, iisyuhan kay ng solo parent i.d. Card sa loob ng 30 araw.

Valid ito ng isang taon ngunit maaring gamitin ng tatlong taon basta validated ito ng social worker taon-taon.

Makikita sa id card ang impormasyon katulad ng age, sex, address income level at pangalan ng mga miembro ng pamilya at kanilang relasyon sa solo parent. Kailangan isurender sa dswd city o municipal office ang id card paglumipat ka ng barangay.

Para sa dagdag na detalye tunkol sa pag-apply bilang solo parent pumunta sa malapit na dswd field office sa inyong munisipyo o lalawigan, o lsumulat sa____, tumawag sa---o mag-log on sa dswd web site www.dswd.gov.ph.

Tandaan. No solo parent i.d. Card no benefits.

August 13, 2009 284

Human Trafficking Part 1



Top | Home

Trafficking in persons o human trafficking ay ang pagdala, pagtago, o pagbenta ng tao sa loob o labas ng bansa. Up- ang sugpuin ang karumaldumal na gawaing ito, ipinasa ang rep. Act 9208, ang anti-tra-ficking in persons act.

Dito nakasaad ang mga polisiya upang puksain ang human trafficking, lalo na ng mga bata at mga babae. Sa panukalang ito, nagtatag ng mga mekanismo upang protektahan, alagaan at suportahan ang mga biktima.

Ayon sa r.a. 9208, may tatlong kategoriya  ng trafficking acts: ang una ay traficking in persons na kung saan ipinagbabawal ang pagre-recruit, pagta-transport, pagtatago ng tao upang pagsamatalahan sa prostitution, pornograpiya, o pag-benta ng organs, kasali din dito ang pagalok ng isang ba-bae upang maging asawa ng dayuhan, pagkuha sa mga bata bilang child laborer o batang mandirigma; 

Pangalawa ay ang  acts promoting trafficking, katulad ng pag papa renta ng kasangkapan upang gamitin sa human trafficking, pag-gawa o pagpapalsipika ng mga do-kumento upang makalabas o makapasok sa  bayan ang mga biktima, o pagiimprenta ng  materials na nagpo-promote ng human trafficking;

 pangatlo ang qualified traf-ficking, kung saan ang biktima ay wala pang labing walong taon, o ang may kagagawan ay sindikato at maramihan ang mga biktima. Maari din na ang gumagawa ay magulang o kamaganak na may kapangyarihan sa biktima.

Saklaw din ng batas na ito ang mga situwasyon kung ang trafficking ay humantong sa pag-kasira ng bait o kamatayan ng biktima.

Mabigat ang kaparusahan sa iba’t ibang uri ng pagkakasala
Sa ilalim ng batas na ito.

Pagkabilanggo ng mahabang panahon, multa na umaabot sa ilang milyong piso, deportation ng mga dayuhan, at pagkansela ng business registration ng mga companya na nasangkot sa human trafficking.

Ang lahat na may kaalaman tungkol sa mga nagaganap na ano mang uri ng human trafficking ay inaanyayahang ireport ito sa tanggapan ng dswd, doj, dole, pnp, bi, ncrfw, o nbi. Para sa karagdagang detalye tungkol sa r.a. 9208 sa dswd o mag log on sa www.dswd.gov.ph

Bukas tatalakayin natin ang mga mahahalagang tungkulin ng dept. Of social welfare & devt. Na iniuutos ng r.a. 9208, at ang mahalagang serbisyo ng departamento sa pagkupkop at pagsuporta sa mga biktima ng human trafficking.

August 14, 2009 285

Human Trafficking Part 2



Top | Home

Ang human trafficking ay problema sa  buong mundo. Marami sa ating mga kababayan ang nabibiktima nito.

Napapaloob sa human trafficking ang pagrecruit, pagtransport, pagtago, pagbenta ng tao upang pagsamantalahan sa pamamagitan ng prositution, puwersahang pagsisilbi sa bahay na parang alipin, pagtarabaho sa mga pabrika, pagbenta ng mga organs,  pilit na pagpakasal sa dayuhan, child labor, at mga  batang mandirigma.

Mahalaga ang tungkulin ng dswd sa ilalim ng batas 9208. Isa na rito ang pag-co-chair sa interagency council against traffficking kasama ang dept. Of justice at kinabibilangan din ng dfa, dole, poea, bi, pnp, ncrfw at tigiisang representa-tive ng ngos: women, children at ofw.

Maliban dito may iba’t ibang programa at proyekto ang dswd sa pagsugpo, at pagkalinga sa mga biktima.tulad ng walang tigil na kampanya ng mga field offices sa mga lgu upang ipaalam ang pama-maraan ng paglaban sa mga human traffickers. Mayroon ding counseling, temporary shelters, medical at psychological services, livelihood at skills training, educational pati assistance para sa mga apektadong bata.

Ang dswd ay may project ngayon na kapartner ang intl. Labor org. (ilo) ang: dswd-ilo project on rehabilitation. Magbibigay ng vocational training at ihahanap ng trabaho ang mga biktima, at saka mag-eestablish ng reintegration data base.

May sariling programa din ang dswd. Ang “recovery and reintegration services for victims of traffcking”.

Ito ay package of services na magpapabilis ng healing, recovery at reintegration ng mga biktima sa pamamagitan ng psychosocial in-tervention at training ng mga service providers.

Sa tulong ng intl justice mission (jim), may bagong dswd facility sa region vii na pinangalanang “her space”.
Ito ay one-stop shop para sa processing, assessment at pagbigay ng unang tulong sa mga trafficking victims na bagong resecue pa lamang.

Samantala, dswd ang nagco-ordinate sa mga iacat members upang mabuo ang “manual on recovery and reintegrat-ion of victims & survivors of trafficking”, at ang “phil. Guidelines for the protection of children”. Ang una ay practical guide para sa social workers, at ang ikalawa ay naglalagay ng minimum stan-dards na kailangan sundin ng service providers sa pagaalaga ng trafficked child.

Mula 2003-2007 nakapagsilbi ang dswd sa 2,035 na biktima ng trafficking. 82% nito ay mga babae.

Ang human trafficking ay madalas mangyari sa ating mga probinsya at sa mga ofw. Katungkulan ng lahat na is-umbong ang lahat ng uri ng trafficking. Mabigat ang kaparusahan.  Pagkabilanggo at multa sa mga criminal na gumagaw nito. Dumulog, tuma-wag o lumiham sa alin mang tanggapan ng dswd, doj, dole, poea, pnp para sa kaukulang aksyon. O mag-log on sa www.dswd.goh.ph

 

January  20, 2008

33

Prostate Cancer: Post Surgery



Top | Home

Ang Cryosurgery ay isang teknik na sumisira sa cancer cells sa pamamagitan ng pag-freeze ng prostate tissue. Pinag-aaralan pa rin ito at hindi pa alam ang matagalang epekto nito. Ang mga side effects ay tulad din ng conventional surgery na kawalan ng kontrol sa pag-ihi, erection problems, at bladder and rectal injury.

Ang edad ay hindi dahilan para hindi magpa-opera. Ngunit kung ang lalaki ay edad 70 pataas, dapat ikonsidera sa pagdedesisyon ang mga medical conditions tulad ng sakit sa puso. Importante ito lalo na sa early-stage ng cancer na mabagal ang paglala at maliit ang tsansang makapagbigay ng problema sa matatandang lalaki.

Kung pipiliin ang surgery o radiation therapy, dapat ay may follow-up dito para kaagad makita at maagapan kung bumabalik ang cancer.

Ang follow-up procedures ay ang mga sumusunod:

  • Physical examination.

  • Prostate-specific antigen (PSA) tests, to monitor PSA levels.

  • Digital rectal examination ng prostate (DRE).

  • Biopsy

May dalawang Scandinavian studies na nagkumpara ng resulta ng watchful waiting sa prostatectomy sa mga lalaking edad 65 pataas na may localized prostate cancer.

Ang mga nag-undergo ng prostatectomy ay:

  • Bumaba ang tsansang kumalat o mag-metastasize ang cancer.

  • Bumaba ang tsansang mamatay dahil sa prostate cancer.

  • Hindi humaba ang buhay nila ngunit sila ay nangamatay hindi dahil sa prostate kanser.

  • Ang iba ay nagka-erection problems at nawalan ng kontrol sa pag-ihi.

  • Karamihan ay nabigyan ng ginhawa sa pag-ihi.

January 21, 2009 34

Prostate Cancer ( Prostatectomy vs Radiation Theraphy )



Top | Home

Pinag-aaralan sa ngayon sa Amerika ang kaibahan ng resulta ng radiation therapy sa prostatectomy.

Ginagamit din ang radiation therapy matapos ang surgery bilang karagdagang paggamot para mapuksa ang natitirang prostate cancer cells.

Ang radiation therapy sa prostate cancer ay puwedeng solo treatment o may kasabay na medication o surgery. Mabisa ito kung hindi pa kumakalat ang kanser sa labas ng prostate.

Ang radiation therapy ay puwedeng external o internal. Ito ay sa pamamagitan ng sumusunod;

1) External beam radiation: Isang machine na nagtututok ng high-energy X-rays sa cancer.

2) Interstitial brachytherapy: Radioactive material na nasa needles, seeds, wires, or catheters na nilalagay mismo o malapit sa cancer.

Ang madalas na side effect ng radiation treatment ay kawalan ng control sa pag-ihi at pamamaga ng bladder o colon.

Matapos ang treatment ng prostate cancer, may mga regular check-ups tulad ng physical examination at PSA tests para Makita kung bumabalik o kumakalat ang cancer cells. Ang iba pang test para ma-evaluate ang pagkalat ng cancer at para mapag-aralan ang iba pang treatment na kailangan ay ang sumusunod;

Bone scan.
Computed tomography (CT) scan.
Laparoscopic lymphadenectomy.
Magnetic resonance imaging (MRI).

January 26, 2009 35

Prostate Cancer ( Hormone Theraphy and Watching Waiting )



Top | Home

Ang hormone therapy ay ang paggamit ng mga gamot na may epekto sa paglaki ng cancer cells. Ito ay puwedeng panggamot sa early prostate cancer pero ito ay madalas ginagamit sa pag-treat ng advanced o metastatic cancer para mapaliit ang cancer at maalis ang sakit at iba pang sintomas nito.  

Sa watchful waiting naman, ino-obserbahan ng urologist ang pasyente ngunit hindi ito binibigyan ng treatment. Kung titignan ay kakaiba ito dahil may kanser na nga ang pasyente ngunit hindi ito ginagamot. 

Ang prostate cancer ay di tulad ng ibang cancer dahil sa mabagal ang paglaki nito. 

Ang mga lalaki na may cancer na nasa early stage at low grade o slow growing lamang ay puwedeng piliin ang watchful waiting. Ganito din ang puwedeng gawin ng mga lalaking may ibang malalang sakit tulad ng diabetes at heart disease. 

Sa watchful waiting,  puwedeng ma-iwasan o ma-delay ang side effects na resulta ng aggressive therapy. 

Sa watchful waiting, may regular na digital rectal exams at PSA tests din para ma-obserbahan kung lumalaki ang kanser. Kung walang pagbabago, puwedeng ituloy ang watchful waiting. Kung nagsimulang bumilis ang paglaki at pagkalat ng kanser, puwede nang gumamit medication, surgery o radiation therapy.      

Ang tagal ng watchful waiting ay depende sa sumusunod; 

Bilis ng cancer growth. 

Kung gaano kalala ang sintomas. 

Ang paglala ng sakit kung hindi ginagamot.  

Ang mga risks and benefits of waiting. 

At ang age at medical history. 

 

January 29, 2009 131

Altapresyon: Tagasira ng Ugat



Top | Home

Ang high blood pressure o alta presiyon ay isa sa pinakamapanganib na sakit. Maraming complikasiyon ang nangyayari na nagiging sanhi ng matinding kapinsalaan ng katawan na maaaring humantong sa kamatayan. In fact ang alta presiyon ay napakatraidor na sakit. Malimit walang mga sintomas na nararandaman ang mga mayroon nito at kung mayroon man ay nakapagkakamalan na dahil ito sa ibang sakit. Tinatagu-rian din itong “silent killer” dahil dito.  
 
Ang malusog na arteries ay malambot, matibay, elastic, at tama ang luwang upang libreng dumaloy ang dugo na may dalang oxygen at mga nutrients sa iba’t  ibang  parte ng katawan. Dahil sa tagal ng taas ng blood pressure,  kumakapal at tumitigas  ang  mga arterial walls. Ang tawag dito ay arteriosclerosis. Ang resulta babagal ang daloy ng dugo patungo sa mga maseselan na organs katulad ng utak, puso, kidneys at nagiging sanhi ng heart failure, heart attack, kidney failure at stroke.  

Ang alta presiyon ay maaaring namamana o kaya dahil sa pagkain ng maaalat na kakanin, overweight, stress, kidney disease at tumors ng adrenals.  Gawin ang lahat ng paraan upang maiwasan ang mga preventable causes at  magpacheck up regularly nang matuntun kaagad kung mayroon kayong mataas na presyon at mabigyan agad ng lunas bago ito makasira ng inyong katawan. 
Huwag magpabiktima sa alta presiyon, ang silent killer.

 

March 02, 2009 286

Donations Part 1

 

Top | Home

Naglalaan ang gobyerno ng pondo na mula sa iba’t ibang sources katulad ng national budget, calamity funds, at donations.

Ang donations ay maaaring pera o kalakal. Ito ang ginagamit upang matulungan ang mga mahihirap na tao, pamilya o mga communities lalo na pag may kalamidad.

Ang deptartment of social welfare and development ang tagatanggap at tagapamahagi ng lahat ng uri na donations na nauukol para sa mga programa at proyekto na nasa pamamahala nito.

Nasa pamamahala din nito ang regulation, supervision, coordination at monitoring ng mga pribadong relief organizations pati ang importation ng relief goods.

Dswd din ang certifiying agency upang malibre sa duties and taxes ang mga donations mula sa religious groups, bureau of customs, local at int’l n.g.o.s, pamahalaan ng ibang bansa at mga economic missions.

Tungkulin din ng dswd ang pagmonitor ng pumapasok na imported items na dumadaan sa mga registradong non-government relief organizations, upang tiyakin na napupunta ito sa mga beneficiaries at hindi sa mga tindahan.

Kaya’t nag-issue ang dswd ng dept. Order no. 28 noong 1999 na nagbabawal ang pagpasok ng gamit na damit dahil karamihan nito ay ipinagbibili.

Ang isang rehistradong relief organization ay maaring magapply para sa “certification for duty free entry of donations” sa dswd field office.

May singil na p1,000 or 1% ng value ng shipment.

Kailangan din magkonsulta sila sa dswd kung gaano ito karami, paano at kung saan ito ididistribute, bago magbibigay ng certification for exemption ang dswd standards bureau for approval ng dept of finance.

Ang donated na gamot ay kai-langan ng certification ng bfad at doh na maaring itong gamitin na walang reseta at safe for human consumption.

Ang lahat ng foreign donati-ons ay dapat naka-consign lamang sa releif organizations na rehistrado sa dswd o direkta mismo sa dswd. Bawal ang reconsignment ng donated goods at kailangan may witness na kinatawan ng dswd sa pagrelease nito kahit sa aling port ng bansa.

Ang mga ahensya at organizations na nabigyan ng free import certification ay kailangang magsubmit ng distribution report sa takdang dswd field office.

May pagkakaiba ang proceso ng pagbigay, paghingi at pagtanggap ng local donations.

January 30, 2009 287

Public Solicitation



Top | Home

Ang tinatawag na public soli-citation ay ang activity o projects na ginagawa sa isang lu-gar o nationwide sa loob ng isang taon upang makalikom ng pera mula sa publiko para sa mga kawang gawa o public welfare programs. 

Marami ang legal na mga fund raising activities at mga projects, ngunit marami din ang mga nangunguarta lamang. 

Bilang sagot sa problema ng fraudulent solicitors and bogus projects, itinalaga ang  pres. Decree 1564 o solicitation  permit law upang pamahalaan ang lahat ng uri ng paghingi ng abuloy sa madla. Ayon din sa batas na ito, ang dept. Of soc. Welfare & devt. Ang may exlclusibong katungkulan na iregulate at tumanggap ng donasyon at kontribusyon para sa mga kawanggawa at public welfare programs.  

Alinsunod sa provision ng batas, nag issue ang dswd noong 2003 ng a.o. 79 ang omnibus rules and regulations on public solicitations. Kahit sinong nais magfundraising ay kail-angan kumuha ng permit sa dswd. Ang exception lamang ay ang mga local fundraising na may permit mula sa tangg-apan ng municipal o city mayor na pinapayagan ng local govt code. 

Para sa kaalaman ng lahat: ang dswd solcitation permit ay valid lamang dito sa pilipinas. Ang permit para sa national fund drive ay valid sa isang taon at 1 libong piso ang bayad. Ang regional permit naman ay valid for 6 mos. At 500 pesos ang bayad. Ang christmas caroling ay hindi kailangan ng dswd permit. Permit lamang sa local govt ang kailangan. 

May mga patakaran para sa pag apply ng solicitation per-mit na nagbabago depende kung govt agency, non-govt organizations, assns. At individuals at kung national o regional o local ang kampanya. Mahigipit din ang requirements tungkul sa pagreport kung paano ginamit ang pera. May mga penalties din na ipapataw sa mga violators. 

Ang lahat na application ay ipadala sa dswd field office na siyang maprocess ng appli-cation alinsunod sa mga regulations na nakasaad sa guidelines ng revised omnibus rules and reg ulations of public solicitations, a. O.  14, ser. 2007.

Para sa talaan ng lahat ng aprubadong solicitation projects, karagdagang impormasyon, at iba pang detalye pumunta sa dswd website, www.dswd.gov.ph. Sa mga walang internet access, tumawag sa dswd standards bureau sa telepono 931-3181. 

Ini encourage ng dswd ang mga legitimong solicitation para sa mga proyektong pang-kawanggawa  lalo na yong nakakatulong sa mahihirap. Sundin lamang ang lahat ng mga patakaran upang  mabilis maaprubahan ang inyong mga application .

February 17, 2009 288

Women Empowerment & Development Program

Top | Home

Ang ating pamahalaan, sa pa-mamagitan ng mga ahensiya tulad ng department of social welfare & development, national commission on the role of filipino women,  katulong ang mga local government units, ngo’s,  at people’s organizations,  ay nagsasagawa ng mga livelihood programs para sa kababaihan sa mga depressed  urban at rural areas. 

Ang mga matagumpay na livelihood programs ng dswd para sa kababaihan,  ay ang sea-k o self-employment assitance kaunlaran; kapit-bisig laban sa kahirapan, comprehensive & integrated delivery of social services (kalahi-cidss), tindahan natin, at pantawid pamilyang pilipino program (4p”s). 

Ang mga development at livelihood programs ay may sumusunod na bahagi: 

1.social preparation
: kasama dito ang organizing at mobilization ng mga babae upang sumali sa pagplano, implementasyon,  pamamahala at pagpapalakas ng tinayong negosyo.  

2. Capability building at productivity development:
nagsasanay ang  mga babae sa pagnegosyo, organization at mobilization, pagawa ng feasibility study, at pagsanay sa mga workshop.  

3.
Micro enterprise lending facility: binibigyan ng pag-kakataon ang  mga babae na makakuha ng puhunan upang magsimula ng maliit na negosyo, maghanda ng pro-duction at marketing strate-gy, magimpok ng pera upang  mapatakbo ang napiling nego-syo.4. Networking. Ay ang  pag-ipon  ng impormasyon,  bunsiness  opportunities at suporta para sa kanilang negosyo 5. Gender sensitivity training:   paraan  ito upang maiangat ang kalagayan  ng mga babae sa lipunan, at  pagturo sa kalalakihan ng pakikisama at pagalang sa mga babae. 

Malaki ang impact ng livelihood programs sa mga babae. At sa taong bayan. Nakakad-agdag  ito sa kita ng pamilya; nagiging modelo at lider sila sa bayan; marami ang nahihikayat na magtayo ng negosyo, at  ang mga lalaki  ay sumasali sa gender sensitivity sessions;  

Maraming pagsubok ang mararanasan ng mga babae sa ganitong uri ng empowerment at development program. Ngunit sa pagtulongan ng mga ahen-siyang mnamamahala nito katulad ng dswd, at  matatag na  paninidigan ng mga sumasali na kailangan nilang gawin ang lahat upang maiangat ang kanilang kalagayan, marami na ang naitayo na mga negosyo  sa  mahihirap na mga bayang na tuloy ang paglago. 
 
 Kung nais ninyong  sumali sa mga programang pangkabuha-yan ng dswd katulad ng sea-k at  kalahi-cidss, pumunta lam-ang sa dswd field office sa in-yong bayan o sa tanggapan ng mayor at magtanong . Maari din kayong sumulat o pumun-ta sa website  www.dswd.gov.ph

June 29, 2009 289 DSWD Programs & Services for Children

 

Top | Home

Dswd programs & services for children

Maraming program ang dswd para sa maga batang biktima ng pang-aabuso, kapabayaan at exploytasyon bilang pagpapatupad sa kautusan ng convention on the rights of the chiold, isang internasyonal na kasunduan na ipinahayag ang mga karapatn ng mga bata hanggang 18 taong gulang, katuwang ng dswd sa mga inisyatibong ito ang pamilya at komunidad upang tugunan ang mga kinakailangang protekdyon ng mga bata. Ang mga programang ito ay kaakibat din ng pagpapatupad ng republic act 7610 o special child protection decree 603 o child anf youth welfare code at ra 7658 o ang child labor law.

Anf dswd ay nagkakaloob ng mga serbisyo katupad ng mga sulusunod:
1 child protective services
Ito ay pinapairal sa buong bansa sa pagkupkop at rehabilitasyon ng mga biktima ng pang aabuso, kapabayaan at exploytasyon. Ganundin ang pagbalik ng mga bata sa kani kanilagn pamilya kung kaya na ng mga magulang nga pangalagaan ang mga bata at tugunan ang kanilang pangangailangan.

2. Theraphy services for abuse children
Ito ay ang pagtulong sa mga bata upang malampasan nila ang masamang epekto otrauma ng pang aabuso sa kanila at makapamuhay ng normal.

3. Alternative family care program
Ang programant iot ay nagkakaloob ng pansamantalang o permenenteng pamilya na may kapasidad ng kupkupin at arugain ang mga batng napabayaan o inabandona ng kanilang tunay na magulang.

Ang alternative family care program ay binubuo ng mga sumusunod

  1. Adoption – ito ay ang pagpapaaruga sa ibang pamilya sa mga batang isinuko ang kanilang karapatan pang magulang. Ang adoption o pag papaampon ay ginagawa alisunod sa mga patakarang pinaiiral ng republic act 8552 o domestic adoption act of 1998.
  2. Foster care program- kung saan ang isang bata ay inaalagaan ng parang tunay na anak ng isang foster family o pansamantalang pamilya na alisunod ng dswd.
  3. Legal guardianship – ang paggawa ng hukuman ng buo at legal na kustodiya sa isang tao upang alagaan ang mga bata na ang mga magulang ay legally separated o divorced o sa mga kasong ang mga magulang ay pumanaw o may malubhang karamdaman.
  4. Travel clearance for minors – ang dsws din ang nagbibigay ng sertipikasyon upang makapagbyahe sa ibang bansa ang mgsa menor de edad ng hindi kasama ang mga magulang – ang pag iisuyu ng travel clearnace ay isang mekanismo upang maiwasan ang pang-aabuso, exploytasyon at pagpupuslit sa mga bata patungo sa ibang bansa( child trafficking) para sa anumang layunin.
  5. Special services for children i armed conflict – ang mga serbisyong ito ay naglalayon na protektahan ang mag batang biktima ng labanan o digmaan.
  6. Rehabilitation services for children in comflict with the law – ang mga serbisyong ito ay nakapaloob sa mga residential care facilities ng dswd katulad ng regional rehabilitation center for youth ( rrcy), tational training school for boy’s)ntsb) at national trainign school for girls o marillac hills. Kalakip dito ang pagbibigay ng psychol-social care, tulong pang-edukasyon at apng-kalusugan, paglinang sa kultural at spiritwal na kaalaman at pagsasanay sa gawaing pantahanan upang ang mga bata ay:

Makapamuhay muli ng normal at mapabilis ang pagbalik nila sa kanilangpamilya.

Ang dswd ay nagbibigay din ng serbisyo sa mga batang nakabalik na sa kanilang pamilya at komunidad
Nararapat lamang na pangalagaan at ipagtanggol ang karapatan ng mga kabataan dahil sila ang kinabukasan na ating bayan.



March 03, 2009 290

Donations Part 2

   

Top | Home

Ang pagbibigay ng donasyon ay isang Gawain saan ang mga individwal o organisasyon ay nagkakaloob ng mga bagay, pagkain, o pera na walang kabayaran upang maipamahagi sa mga nangangailangan lalo na sa mga mahihirap at biktima ng kalamidad. 

Ang DSWD at mga sangay nito ay tumatanggap ng ibat-ibang uri ng donasyon maging ito ay mula sa ibang bansa o sapilipinas. Ang DSWD din ang namamahagi ng mga donasyon kabalikat ang mga local na pamahalaan (NGOS) at samahang pang bayan. 

Ang DSWD din ang tagapamahala ng regulation , supervision, coordination at monitoring ng mga pribadong relief organization pati ang importasyon ng relief goods. 

Kabilang sa mga local na donasyon ay mga commodities na nakumpiska ng bureu of customs at ibinibigay sa DSWD. Ang mga importasyon na illegal, regulated o prohibited items na ipinasok ng hindi nagbayad ng buwis ay kinikumpiska ng  bureau of customs tat ibinebenta sa auction o subasta. 

Kung ang mga ari-arian o mga kalakal ay pagkain, damit, gamut o gamit sa paggawa ng bahay, ibinibigay ito sa DSWD. Ang nakumoiska sa maynila ay tatangapin ng dswd cebntral office at yong galing sa mga pier sa probimsiya ay inililipat sa dswd field office na nakakasakop ditto. 

Kung kailangan, dumadaan sa quarantine at sanitation measures bago ipamahagi ang mga ito sa beneficiaries. 

Iniimbentaryo din ito at inirerepack sa family packages upang matiyak ang halaga nito at matugunan ang mga accounting at auditing rules. 

Ang paglipat ng mga goods na ito sa dswd ay walang kondisyon at maaring ding ipamahagi ito sa dswd field offices, local na pamahalaan, samahang di pampamahalaan at samahang pangbayan na licenciyado ng dswd. 

Ang pamamahagi ng nito ay ayon sa pinagkasunduan plano at mahigpit ang pagbabantay na ginagawa ng dswd katuwang ang ilang organization, tulad ng catholic bishop’s conference of the Philippine relief & development services incorporated of churches in the Philippines. 

Ang mga organissyong na ito ay may nakatalaga na magbabantay sa pamamahaging ginagawa. May kaukulang report na isinusumite sa dswd central office pagkatapos ng relief operations. 

Ito ay upang matiyak na ang mga relief goods ay paupunta sa mga tunay na biktima ng kalamidad. May parusang nakalaan sa mga indibidwal o organisasyon na mahuhuling nagbebenta ng relief goods. 

Kung gusto ninyong magbigay ng donasyon, maari kayong makipag-ugnayan sa donation facilitation unit ng dswd sa telephone bilang 931-8101 – 07, lokay 360 at hanapin si ginang elma pille.

June 25, 2009 291 Human Organ Donation Part 1



Top | Home

Ang pag-donate ng organ tulad ng kidney ay isang napakagandang alay upang makatulong ang isang donor sa kanyang kapwa-tao maging kamag-anak man ito o hindi. 

Noong nagdaang mga panahon, nagging mahusay na ang anti-rejection drugs at matching system ng organs dahil sa tulong ng  makabagong teknolohiya sa larangan ng medisina. Nagkalakas-loob ang ilang tao na gamitin ang teknolohiyang ito para sa kanilang pansariling interes katulad ng illegal trade o pagbebenta ng organs. 

Ang pagbebenta ng organs ay isang lumalalang problema sa sakop ng republic act 9208 o anti-trafficking in persons act. Sa ilalim ng batas na tio mahigpit na ipinagbabawal na ikalakal o pagkakitaan ang human organs, tulad ng kidney, heart, liver, cornea at iba pa. pinapayagan lamagn n gating batas ang organ donation kung buo sa loob ng isang donoir ang tumulong sa may sakit na walang anumang kabayaran. 

Kamakailan, nagging mainit na isyu ang dumaraming dayuhan o foregners na pumupuntsa ditto sa pilipinas upang humanapng mga living donors na ipagbili sa malaking halaga ang kanilang mga kidneys sa pamamagitan ng mga middlemen. 

Kadalsan, ang mga nabibiktima ng mga mapagsamantalang middlemen ng organ sale ay ang mga mahihirap nating kababayan na hindi alintana ang panganib nito sa kanilang kalusugan. 

Umaasa ang mga donors na ito na pangmatagalan ang kikitain nilang pers, ngunit maddalas ay mdi sapat ang nakukuha nilang halaga sa kani-kanilang foreign recipient kung kaya’t lalo silang nalulugmok sa kahirapan. 

Maaring pagkakitaan nga nila ang pagbebenta ng kanilang organs sa malaking halaga ngunit ang kabayaran nito ay ang masmang epekto sa kanilang kalusugan dulot ng nakalaking pagbabago sa buhay at pangangatawan ng isang donor. 

Sa mga tao naman na may mabuting loob na nais mag donate na kanilang organ, sila ay dapat makipag-ugnayan sa mga lehitimong asosasyon katulad ng Philippine society of nephrolory na matatagruan sa san Miguel drive, ortigas center, pasig city. Silay pagkakalooban ng organ donor id card. Kailangan palagi nialng dala ang id card na ito upang madali matukoy na silay ay isang boluntaryong organ don or. 

Mapapabilis nito ang mga proseso legal na maaring maging sagabal sa madaliang pag transplant ng organs na nais ninyong ialay. 

Ang drivers license na iniisyu ng land transportation office or lto ay may isinasaad sa likurang bahagi nito na ang iasang tao ay maaring maging isang organ donor. 

Siguraduhin lamang na maihabilin ang mga detalye ng intesyon ninyong mag-donate sa inyong pamilya o pinakamalapit na kaanak para sila ay maging handa sa bagay na ito.

June 26, 2009 292 Human Organ Donation Part 2



Top | Home

Kahapon ay tinalakay natin ang usaping tungkul sa organ donation kasama na rin ang kontrobersyal na isyu ng pagbebenta ng kidney sa mga foreigners na nangangailangan nga bato. 

Doon ay binabanggit natin na ayon sa republic act 9208  o anti-trafficking in persons act of 2003, labag sa batas ang pagbibinta at pagbili ng kahit anong human organs. 

Noong araw, ang pwede lamang mag donate at tumanggap ng organs sa pamamagitan ng transplant ay ang mga magkamag-anak na tugma ang mga organs. Ngunit sa bilis ng pagsulong ng teknolohiya sa medisina, maari na mag-donate ang non-genetically related individual o hindi magkamag-anak sa pamamagitan ng mga makabagong anti-rejection drigs at mas magaling na sistema ng donor matching. Sa ngayon, pwede na mag-transplant ang mga sumusunod na organ at tissues: 

Heart 0 Puso

Kidney o Bato

Liver o Atay

Cornea ng mata

Skin o Balat

Kamay  at Daliri

Pati na rin mukha, braso at paa ay naita-transplant na. 

Pwedeng magmula ang organs tulad ng cornea, liver, kidney, at iba pa sa isang kamamatay pa lamang na tao, ngunit may mga organs tulad ng bone marrow na ginagamit sa leukaemia patients na maari lamang hanguin sa isang buhay na donor. 

Ang blood products naman, tulad ng whole blood at plasma, ay classified din bilang human organs sa ilalim ng anti-trafficking in persons act kaya’t dugo man ay bawal din ibenta. 

Ito ang dahilan kung bakit hindi bumubili ang mga ospital na dugo da mga indibiwal na tao. Matagal na ring pinasara ng ating pamahalaan ang mga commersial blood banks sa bansa. 

Lahat ng dugo na nakakalap ng Philippine national red cross at mga hospital ay nagmumula lamang sa mga volunteer donors. 

Ang halaga na binabayaran sa red cross tuwing humingi ng duro ay para sa mga tests, handling at creening procedures na dinadaanan ng digo upamng masiguro na ito ay ligtas issssalin sa pasyente. 

Ang desisyon ng magingh live donor at dapat pag-isispan ng n mabuti dahil ito ay may negatibong epekto sa kalusugan ng donor. 

Maganda man dang layunin ay dapat isipin din ang kapakanan ng lahat, maging donor man o recipient, gayundin ang kanilang mga dependents o mahal sa buhay kailaingaan mapag-aralan ng maayos ng doctor ang posibleng paggaling ng recipient upang hindi masayang ang organ donation. 

March 09, 2009 293

Role of DSWD in Disaster Management

 

Top | Home

Pag tumaas ng labis ang temperatura ng katawan at hindi na nito  kayang palami-gin,  heat stroke  ang tawag dito. Ito ang pinakamatinding sakit dahil sa init. Nangyayari ito kapag wala ng maipapawis ang katawan dahil tuyo na ito o dehydrated o di kaya  dahil sa sobrang humidity. Ang pagpapawis ang siyang natural na paraan ng pagpapalamig ng katawan. 

Ang isang tao ay maaaring magkaheat stroke dahil sa sumusunod:  
Sobrang init ng panahon;  labis na pag-ehersisiyo habang mainit ang panahon o ang kapaligiran; nawawalan ng tubig ang katawan o dehydration;  at  labis na pagbilad sa init ng araw. 

Ang mga unang sintomas ng heat stroke ay: mainit na balat, pagkahilo, halos na wawala ang malay; panghi-hina; at masakit na ulo.  

Maaari itong lumala at umabot sa emergency condition pag tumaas ang lagnat hanggang 41 degrees celsius; bumilis ang heat beat; magkaroon ng convulsion, delirium at pagkawala ng malay tao.  

Upang maiwasan ang heat stroke tandaan ang mga sumusunod: 

Bawasan ang pagpapa-init sa labasan. Iwasan ang mga lugar na masyadong maiinit lalo na pag may physical exertion; uminom ng  mara-ming tubig at gawin itong madalas; magsuot ng kauku-lang damit katulad ng long sleeve shirt, mahabang pantalon at malapad na sombrero pag na sa init ng araw; ischedule ang mga mabibigat na physical na trabaho sa umaga o sa hapon kung kailan mas malamig ang panahon at mahina na ang init ng araw. 

Ito naman ang mga emergency treatment para sa heat stroke: ilipat kaagad ang bikitma sa malilim o malamig na lugar. Pahigain ito na nakataas ang mga binti. Kung may malay, painomin ng malamig na tubig. Alisin ang damit, basain ng malamig na tubig ang balat at paypayan. Lagyan ng ice pack sa kilikili, pulso, sakong at sa singit. Kaagad dalhin ang biktima sa ospital pagkatapos malapatan ng emergency treatment. 
Tandaan! Ang heat stroke ay isang medical emergency. Huwag magaksaya ng panahon.

June 30, 2009 294

Area Based Standard Network or ABSNET

 

Top | Home

Kinikilala ng dswd ang kahalagahan ng mga partners nito sa pagpapatupad ng mga programang para sa kagalingang panlipunan at pagpapaunlad (swd) katulad ng mga samahang di-pampamahalaan(ngo’s), lokal na pamahalaan at samahang pangbayan. 

Dahil dito, binuo ng dswd ang area-based standards network o absnet noong 2001 bilang istratehiya upang maging katuwang nito ang mga rehistradong samahang di-pampamahalaan gayundin ang mga lokal na pamahalaan sa pagbibigay ng mga panlipunang serbisyo. 

Layunin din sa pagtatag ng absnet na palakasin ang partisipasyon ng ngo’s at  lokal ng pamahalaan na may kinalaman sa pagbuo ng mga patnubay at pamantayan ( standards development rehistrasyon, pagkaloob ng lisensya, pagtitibay ng mga programa at serbisyo, ( accreditation building) tulong teknikal at pagkakaloob ng pondo. 

Ang absnet ay sinimulan ng dswd field offices ( southern tagalog region) at xi ( davao) noong 2001. Dito nakumpirma ang pagnanais ng mga ngo’s lgu’s at po’s na makipagtulungan sa dswd upang mapagbuti ang pagbibigay ng social services sa mga mahihirap. 

Sa pamamagitan ng absnet nakakasali ang pribadong sektor at lokal na pamahalaan sa malayang diyalogo o usapin pagbabahagi ng mga impormasyon at kasanayan at pagtutulungan ng mga miyembro sa isat-isa. 
Ang absnet sin ang humihikayat at tumutulong sa mga hindi pa rehistrado, lisensifa at akreditadong mga ngo’s ng dswd upang silay makasunod sa mga requirements ng dswd dept. 

Kabilang din ang absnet sa regional review committee ng dswd sa labinlimang field offices nito na siya namang dumidinig at nagrereview ng mga reklamo o kaso na maaring kasangkutan ng ngo’s. 
Mula noong 2003, nakapbuo na ng labing limang absnet clusters na nakatuwang ng dswd sa pagtupad ng mga regulatory functions. Ang 50 clusters na ito ay may 242 lgu’s at 884 miyembro ng ngo’s. 

Isa sa pinakamatagumpay na absnet cluster ay ang absnet palawan. Nagsimula ito s pitong ngo’s at 22 lgu’s, sa pangunguna ni ms narcisa mikelson, dumami ang kasaping ngo’s nito sa loob lamang nga 3 taon. Sa ngayun ay may 21 kasaping ngo’s sa palawan. Sila din ang gumawa ng konsepto ng pitong hakbang upang mapabilis ang pagreregister at pag-aacredit ng mga social welfare agencies, ngo’s at po’s. Ang absnet palawan din ang nakaisip ng paraan upang mabayaran ang serbisyo ng mga social workers at mapanatili ang operaasyon ng samahan. Ang bawat bagong miyembro ay nagbibigay ng 500 pesos na membership at 200 annual fee na inilalaan para sa sahod ng mga social workers. 

Bagamat nakapagbibigay ng mga pangunaing pangangailangan sa ating mamamayan ang pamahalaan, ang pag-aactivate sa absnet ay isang mabisang paraan upang sila ay maging kabalikat natin sa pagbibigay ng mga serbisyo at programa sa ating kababayan.

July 16, 2009 295

Bayanihang Bayan Program Part 1



Top | Home

Bayanihang bayan program o bbp ay isang programa ng gobyerno na naglalayong palawigin ang pagtutulungan ng pamahalaan at pribadong sektor sa pagpapatupad ng ibat-ibang program at proyekto.

Nagsimula ang pagpapatupad ng kani-kanilang bbp ang lahat ng ahensiya ng pamahalaan noong disyembre 2001 alisunod sa memurandum circular ng ating pangulo gloria macapagal-arroyo.

Bilang tugon ng dswd sa programa ay nagtatag ito ng “registry of volunteers for disaster risk management and response”.

Ang proyekto ito ng dswd ay nagbibigay ng pagkakataon sa bawat indibiwal, mga grupo o organisasyon na makapagbahagi ng boluntaryong serbisyo sa apektadong komunidad at mga pamilya tuwing may kalamidad o emergency situation.

Ang mga volunteers na ito ay mga grupo na handang mag-ambag ng kanilang panahon, serbisyo, at resources para sa kapwa.
Tatlo ang klasipikasyon ng mga volunteers:

  1. Ay ang skills-based volunteer o iyong mga nagboboluntaryo ayon sa kanilang field of expertise gaya ng mga doktor, abogado at dentista.
  2. Ay ang interest-based volunteer kung saan ang volunteer ay may interes sa uri ng gawain katulad ng disaster operations
  3. Ay ang resourse-basedvolunteer. Ito ay ang individual o grupo na ibig magkalood ng pera o ibang mahalagang bagay bilang kanilang serbisyo.

Ang mga volunteers ay maaring mag-serve sa mga dswd centers, institutions o mga komunidad kung saan ang kanilang interes, kaalaman o kakayahan ay mapapakinabangan.

Ang mga serbisyong maaring ibahagi ng mga volunteers ay:

  1. Professional service, katulad ng serbisyo legal, medikal, pagtuturo, research at iba pa
  2. Pagbibigay kalinga at homelife activities gaya ng feeding, recreation at sports
  3. Administrative support sa opisina o skills-based tulad ng pagtutubero at pagpipintura
  4. Capability building o pagsasanay sa vocational skills training at continuing education
  5. Disaster risk mangement & response na kabilang ang paghahanda, pagresponde at rehabilitasyon tuwing may sakuna.

 

July 17, 2009 296

Bayanihang Bayan Program Part 2



Top | Home

Ang dswd ay may programa na nagbibigay ng pagkakaton sa pribadong sektor na makipagkapit-bisig sa pamahalaan upang makatulong sa implementasyon ng mga proyekto at programa ng gobyerno para sa mahihirap at biktima ng kalmidad.

Ang memurandun circular no. 45 ng ating pangulong golria macapagal-arroyo ay nagpapahayag na ang isang individwal grupo o organisasyon ay maaring mag boluntaryo sa mga programa at serbisyong ipinatutupad ng pamahalaan. Isinasaad din ng memurandum circular na bawat ahensya ng pamahalaan ay kailangang magkaroon ng bayanihang bayan program. Noong 2005, ang dswd ay volunteers na kinabibilangan ng mga propesyon gaya ng mga doktor, aestudyante, pastor at iba pang mga indiviwal at organisasyon. Ang mga volunteers ay maaring tumutulong sa mga kawani ng mga centers at institutions ng dswd na pinkamalapit sa kanilang tirahan o di kaya ay sa disaster relief operations sa mga lugar na sinalanta ng kalamidad.

Maaring magin voluneer ang mga sumusunod:

  1. Mga individwal na may edad na di bababa sa labinlimang taong gulang. Kailangan din ang pahintulot ng magulkang kung mababa sa bente uno ang eded.
  2. May dapat na pag-iisip at pisikal na kakayahan upang magbigay ng boluntaryong serbisyo
  3. Handang magukol ng panahon, talino at pagaaring materyal
  4. Handang magtrabaho na walang bayad
  5. Handang magsanay ng ibat ibang volunteer skills
  6. Handang sumusunod da mga patakarang ng dswd at
  7. Handang tumanggap ng superbisyo mula sa kawani ng dswd

Kung dayuhan, kailangan magbibigay ng mga katunayan na legal ang pananatili nila dito sa pilipinas.
Samantala, ang mga organisasyon naman ay kailangan:

  1. May sapat na pagiisip at pisikal  na kakayahan para sa boluntaryong serbisyo
  2. Jayang magbigay ng suporta at benepisyo sa kanilang miyembro
  3. Handang magbigay ng panahon, materyal na suporta at talino na walang kabayaran
  4. Handang magsanay sa volunteerism at special skills
  5. Handang sumunod sa mga patakaran ng dswd ukol sa volunteerism
  6. Kung dayuhan handang lumagda sa isang memurandum of agreement sa pagitan ng kanilang samahan at dswd

Kung nais ninyong maging volunteer maari kayong magparestro sa pamamagitan ng dswd website  www.dswd.gov.ph. I click lang sa bayanihang bayan program link at sagutin ang dswd volunteer registration form.
Pwedeng isumite ang application form online o personal na magtungo sa dswd regional office kung saan nais ninyong mag volunteer.
Ang mga e-mail addresses ng dswd field offfices ay makikita din sa dswd website

 

September 16, 2009 298 Regulating day care service and other ECE-ECCD project for children

Top | Home

Kinikilala ng dswd ang kahalagahan ng day care service at ng mga programa sa early childhood education-early childhood care and development (ece-eccd).

Ang mga programang ito ay para sa mga batang may edad limang taong gulang at pababa, upang masiguro ang pagbibigay ng pangangailangang pangpisikal, intelektuwal, sosyal at  emosyonal ng mga bata. 

Ito ay isinasakatuparan ng dswd sa pakikipagtulungan ng ibang ahensya ng pamahalaan, pamahalaang lokal,  pribadong sektor at mga samahang di-pampamahalaan.

Sinusuri ng dswd ang akreditasyon ng day care service at iba pang programa ng eccd ayon sa mga sumusunod na pamantayan:

Paggamit ng tamang kurikulum at gabay sa wastong kasanayan ng bawat bata.
Pakikipag-tulungan ng pamilya, komunidad at pamahalaang lokal upang maitaguyod ang mga layunin ng programa.

Pagkakaroon ng sapat na kasanayan ng mga day care workers at eccd workers para sa pagpapatupad ng mga programa.

Pagtataguyod ng pamunuan ng bawat center ng maayos na pagpaplano, implementasyon, monitoring, evaluation at budgeting.

Pangangalaga ng kaligtasan ng mga bata. Kasabay dito ay tinitiyak din ng dswd na ligtas sa panganib ang paligid ng mga bata. Dapat may sapat na liwanag, hangin, matibay na gusali at kagamitan na angkop sa panloob at panlabas na activities ng mga bata.

Para makatulong sa mga disadvantaged na mga bata, inaanyayahan namin ang mga may magagandang kalooban na magbigay ng inyong suporta upang makapagpatayo tayo ng mas marami pang mga day care centers.para sa karagdagang detalye, maaring sumangguni sa dswdstandards bureau sa central office o tumawag sa telepono bilang 931-3181 o 931-7125, o mag-log in sa dswd website, www.dswd.gov.ph.

Malaki ang kabutihang naidudulot ng day care centers para sa kalinangan ng mga bata. Ang ating suporta ay nararapat lamang na mapasakanila, dahil sila ayyaman ng ating bansa.

August 28, 2009 299

Autism

Top | Home

Mas kilala na ngaun ang kapansanang autism dahil sa pinalawak na kampanyang ginagawa ng pamahalaan, mga samahang di-pampamahalaan at mga doktor.

Ngayon ay may mga support groups na katulad ng autism society of the philippines na tumutuong sa pangangalaga sa mga batang may autism.

Ang autism ay isang developmental disability na nagsisimula bago pa mag tatlong taong gulang ang isang bata.

Ayon sa mga pananaliksik, isa sa bawat isang daan at limampung sanggol ang nagkakaroon ng  autism. Mas laganap ito sa mga lalaki.

Walang masabing dahilan kung bakit fang isang tao ay nagiging autistic.
Narito ang mga palatandaan ng autism:

  1. Hirap makisama sa ibang tao
  2. Hirap ipahayag ang kanyang iniisip o nararamdaman
  3. May mga ginagawa o sinasabi na paulit ulit
  4. Pagiging masyadong emosyonal
  5. Hirap umintindi ng tama at mali
  6. Masyadong aktibo o malikot o di kaya naman ay walang kibo

Sa mga may anak na autistic, makaktulong ang mga sumusunod:

  1. Itala ang medical history ng inyong anak upang malaman kung ang mga ginagamit na lunas ay epektibo o hindi
  2. Kausapin siya na parang kaibigan
  3. Huwag siyang sigawan
  4. Tulungan siya sa kanyang mga gawain katulad ng homework
  5. Alamin kung saan nakatuon ang atensyon ng may autism upang magamit ang mga ito sa edukasyonal, emosyonal at sosyal na pagtuturo
  6. Makipagugnayan sa isang developmental pediatrician para sa tamang pangangalaga at pakikitungo sa mga may autism
     

Ang dswd at ang autism society of the philippines ay magkatuwang sa pagkalinga sa may autism.
Samantala, pinamamahalaan ng dswd ang elsie gaches village na nagbibigay kalinga sa mga special children, kasama na ang mga batang may autism na walang pamilyang kukupkop.

Malaking pagsubok ang mga alaga ng batang may autism ngunit di dapat mawalan ng pagasa. Marami na ngayong paraan para matulungan ang mga batang ito at may mga espesyalista, mga support groups at prigbadong organisasyon kasama na ng mga ahensiya ng gobyerno na kasama sa pagtingin sa kanila.

 

June 15, 2009 300

Your Swine Flu (AH1N1) Q & A

 

Top | Home

Ang bagong balita na nakakayanig ngayon sa mundo ay ang pagsiklab ng swine flu sa mexico na sanhi ng  a-h1n1 flu virus.  

Nagbabala na ang w.h.o. na kung hindi ito masusugpo ay maaring kumalat ito sa buong mundo at maging isang pandemic.  

Bakit ba maraming uri ng flu? Ang flu ay sanhi ng influenza virus. Mga tao, baboy ibon at iba pang hayop ay maaring mainfect ng influenza viruses. 

Kadalasan, ang mga influenza virus ay nakakainfect lamang ng isang uri ng hayop. Kaya ang flu ng tao ay iba kaysa sa flu ng baboy at mga ibon. Nguni’t kung minsan ang isang virus ay maaring tumama din sa ibang hayop.

Kapag nangyari ito, ang virus na nakakainfect lamang ng baboy ay maaring lumipat sa ibang hayop, pati na rin tao.  Ganito ang nangyari sa swine flu na may dalang genes na galing sa swine virus. Dito nagsimula and swine flu sa mexico. 

Mapanganib ba ang swine o bird flu? 
Ang pagbabago ng genes ng mga flu virus ay maaring magresulta sa isang uri ng virus na mapanganib sa tao.  

Ang swine flu virus ay nakakatakot dahil walang natural na immunity ang tao laban dito. Ang dati namang mga bakuna para sa ibang uri ng flu ay walang bisa dito. 

Kung mangyayari ang global pandemic, gaano sa kasama ito?  
Ang global pandemic ng influenza ay nangyari na noong 1918 hanggang 1919. Mahigit sa 40 na million ang pinatay nito sa loob ng isang taon. Ito din ang naging dahilan ng economic recession  at nagpaiksi ang buhay ng tao ng 10 taon. 

Madali bang lumipat ang swine flu sa mga tao?  
Hindi malinaw kung gaano kadali at kung papaano ito lumilipat, ngunit tiyak  maari ito lumipat mula sa tao patungo sa ibang tao sa pamagitan ng pag-ubo, pagkamay att pagbahing. 
Ngunit hindi ito nakukuha sa pagkain ng karneng baboy. 

Gaano kalala kapag naimpeksiyon ang isang tao?  
Karamihan ay gumagaling sa sakit na ito.  Ang mga namamatay ay ang mga maliliit na bata at matatanda, kaya lang sa mexico ay may mga namatay na mga taong malulusog, kaya’t nagaalaala ang mga experto. 
Maygamot ba sa swineflu?  
 
 
Wala pang vaccine para swine flu, at walang bisa ang mga kasalukuyang vaccine para sa pangkaraniwang flu. 

Ang unang sintomas ng swine flu ay tulad din ng regular na flu: lagnat, pananakit ng muscles, sipon at masakit na lalamunan.  Ang  pagkahilo, pagsusuka, at  diarhea ay dagdag na sintomas ng swine flu. 

Paano ko mapo-proteksiyonan ang sarili ko?   
Palaging maghugas ng kamay gamit ang alcohol at iba pang hand cleaners; iwasan ang makipagkamay at makipaghalikan; iwasan ang mga taong may flu symptons; gumamit ng tissue at takipan ang bibig pag nabahing o naubo,  itapon ang ginamit na tissue sa basurahan o kubeta. 

Gaano katagal nakakahawa ang isang tao?  
Sa mga adult mga pitong araw. Sa mga bata, sampu hanggang 14 days. 

Kung mayroong pandemic hihigpitan ba ang aming pamumuhay?  
Maaring higpitan ng pamahalaan ang pagbiyahe, sarahan ang mga paaralan at iba pang pugar pampubliko, paiiralin ang pagtarabho sa bahay, ika-quarantine ang mga may sintomas at pipilitin ang lahat na may serious symptoms na pumunta sa ospital. 

Masuerte ang ating bansa dahil hindi pa tayo nadadapuan ng mga matitiinding uri ng influenza katulad ng bird flu at ngayon ang swine flu. Marahil ito ay sa mahigpit na pagbabantay at sapat na inpormasiyon na ikinakalat ng ating pamahalaan at mga pribadong sector.

Ngunit hindi ito dahilan para tayo ay makompyansa. Ipagpatuloy natin ang pagiging maingat upang patuloy na rin tayong ligtas sa mga salot na ito.

 

June 16, 2009 301

Empowerment and Reaffirmation of Paternal Abilities (ERPAT) Program


 
Top | Home

Noong araw , naniniwala  ang mga ama ng tahanan na kapag nakibahagi sila sa mga tungkulin na may kinalaman sa usaping pantahanan at sa pagpapalaki ng kanilang mga anak, nababawasan ang kanilang pagkalalaki.  Subalit ang pag-aalaga at pagsasa-ayos ng pamilya ay isang papel na dapat ay magkatuwang na ginagampanan ng mag-asawa.

Kung kaya’t ang ama ay dapat katulong sa pag-aaruga ng mga anak at pagsasa-ayos ng tahanan. Ito ay pinatotohanan ng 1987 konstitusyon at family code of the philipines kung saan sinasabi na pantay ang responsibilidad ng babae at lalaki pagdating  sa tahanan.

Lalo na ngayong mga panahong ito. Hindi kaila sa atin ang pagbabago ng sitwasyon sa ating lipunan. Isa na dito ang nabawasang oras sa tahanan ng mga ina dahil sa trabaho nila dito o sa ibang bansa. Dahil dito, kalimitan na ang mga ama ng tahanan ang syang kumakalinga sa kanilang mga anak.

Upang makatulong sa pagpapagaan sa mga bagong tungkulin ng mga ama, itinatag ng department of social welfare and development ang programang empowerment & reaffirmation of paternal  abilities (erpat). Pakay nito na pagyamanin ang kaalaman,  pakikitungo,  at kasanayan  ng mga ama bilang magulang at asawa.

Sa ilalim ng programa, ang dswd  ay bumubuo ng mga samahan ng mga ama at  ang mga miyembro ng samahang ito ay maaaring magpalitan ng kanilang mga kaalaman at mga karanasan bilang mga ama.
Umaasa ang dswd na sa pamamagitan ng mga pagsasanay ng mga ama sa ilalim ng erpat ay magampanan nila ng mabuti ang kanilang tungkulin.  
  
Simula noong  unang itinatag ang programang ito, may 530 nang mga ama ang sumailalim sa pagsasanay. Dahil sa kanilang mga natutunan, nag-ibayo ang kanilang interes sa pagtupad ng kanilang mga tungkulin bilang mga ama.

Sa mga ama na nais pang lumawig ang kanilang mga kaalaman at kakayahan bilang magulang, handa ang aming mga social workers sa dswd social technology bureau upang tulungan kayong makalahok sa erpat program.  

Tumawag lamang sa telepono bilang 931-81-01 up to 07, local 325 at 326, o mag log on sa aming website, www.dswd.gov.ph para sa karagdagang impormasyon  
September 23, 2009 302

DSWD Programs for Substance Abusers

 

Top | Home
 
Ang paggamit ng mga ipinagba-bawal na gamot ay nagdudulot ng mga problemang emosyonal, sikolohikal at pinansyal. Nakapagdudulot din ito ng problema sa samahan ng mga miyembro ng pamilya at sa komunidad kung saan nakatira ang mga gumagamit ng bawal na gamot.

Base sa survey ng dangerous drugs board noong 2005, mayroong 6.7 milyon ang gumagamit ng ipinagba-bawal na gamot sa bansa.

Alinsunod dito ay  pinalakas ni pangulong gloria macapagal-arroyo ang kampanya laban sa mga ipinagbabawal  na gamot.

Bilang tugon sa inisiyatibong  ito, ay pinalakas din ng dswd ang mga serbisyo nito para sa mga kabataang nalulong sa bawal na gamot.

Dalawa ang serbisyo  ng dswd sa pagsugpo ng paggamit ng mga bawal na gamot ng mga kabataan.
Ito ang special drug education center o sdec at ang family drug abuse prevention program o fdapp.
Ang sdec ay isang pasilidad para sa mga out-of-school youth at mga batang lansangan. Dito, binibigyan sila ng kaalaman ukol sa masamang dulot ng  ipinagba-bawal na gamot at mga paraan upang makaiwas sa paggamit nito. Tinuturuan din sila ng mga kaalaman sa pagsisimula ng maliit na negosyo, pagbibigay gabay sa mga kaibigan (peer counseling), pamumuno at pagpapalago sa komunidad.

Inaatasan ng republic act 9165  o comprehensive dangerous drugs act of 2002, ang pagtatatag ng sdecs sa lahat ng probinsya. Maaaring magtayo ng bagong pasilidad o kaya ay maaaring gamitin ang lumang pasilidad tulad halimbawa ng sa legaspi city sa bicol na kung saan ginagamit nila ang kanilang social development center bilang  kanilang sdec.

Mahalaga ang papel ng mga lokal na pamahalaan sa pagpapatupad ng nasabing batas dahil nasa ilalim ng kanilang pamumuno ang mga kabataan sa kanilang mga nasasakupang lugar at sila ang nakakaalam sa mga gawain ng mga ito.

Ang mga kabalikat ng dswd sa serbisyong ito ay ang deparment of interior and local government (dilg), ang national youth commission (nyc), at ang dangerous drugs board.

Ang dilg ang naghihikayat sa mga gobernador at alkalde na magtayo ng sdecs sa kanilang mga pamayanan. 

Mas maliit na budget ang kailangan sa pagpapatayo at pagpapatakbo ng sdec kung ikukumpara ito sa malaking problema at gastos para sa mga kabataan  na nalulong na sa ipinagbabawal na gamot. Kaya’t hinihimok ko ang lahat ng mga local chief executives na magtayo ng kani-kanilang sdec upang mailayo ang  mga kabataan  sa ipinagba-bawal na gamot. Ang ating mga social workers ay handang magbigay ng tulong teknikal sa pagpapatayo at pagpapatakbo ng mga sdec.

Maaari kayong makipag-ugnayan sa dswd social technology bureau sa telepono bilang 9318101 up to 07, local 325 at 326. Maari din ninyong bisitahin ang aming website, www.dswd.gov.ph

Para sa  mga kabataan na siyang pag-asa ng ating bayan, huwag ninyong sayangin ang  inyong buhay at magandang kinabukasan sa paggamit ng ipinagbabawal na gamot. 

Magtungo sa pinakamalapit na social welfare office at magtanong kung paano kayo makakasali sa iba’t ibang aktibidad ng sdec sa inyong lugar.

June 18, 2009 303

The Benefits of Fitness

 

Top | Home

Ang ehersisyo ay importante para sa kalusugan ng isang tao upang masiguro na tayo ay malayo sa sakit.
Ang pag eehersisiyo ng 30 minuto, 3 o 4 na beses sa isang linggo ay nakakapag-painam ng kalusugan at nagpapatibay ng ating katawan.

Sa pagsisimula ng isang exercise program ay kumunsulta muna sa inyong doktor upang malaman ang angkop na uri ng ehersisyo para sainyo. Mas nabuti na nae-enjoy ninyo ito, at may cardiovascular at aerobic value ito upang lumakas ang inyong puso at baga, kabilang dito ang walking, biking swimming dancing o jumping rope.

Makakabuti rin ang mga ehersisyo nagpapalakas at nag papatibay ng muscles tulad  ng pagbubuhat ng magagaan na weights at push ups. Ibat ibang uri ng exercise ang maaring gawin kahit nasa trabaho. Mag break ng 10 minutes at mag exercise ng kaunti.

Isang halimbawa ay ang paggamit ng hagdanan sa halip na elevetor. Magsimula sa 15 to 20 minutes exercise periods 3 beses sa 1 linggo. Upang palging ganado, gawin ito ng madalas at sa kalaunan ay makakasanayan at magiging habit na ninyo ito.

Upang masundan ang progreso at resulta nito s ainyong kalusugan, gumawa ng diary kung saan naka record ang lahat ng exercise na ginawa at ang duration ng mga ito. Ilista din ang mga panahon na hindi nakapag-exercise.

Dapat katamtaman lamang ang goals. Huwag mag set ng mga target na mahirap o di kayang gawin, upang maiwasan ang pessure at maenjoy ninyo ang pag-eehersisyo. Huwag mainip at mag fucos sa hinahangad mong magandang resulta ng inyong exercise program

Hikayatin ang iyong pamilya at mga kaibigan na makibahagi sa isang exercise program dahil ito ay nagdudulot ng isang magandang samahan at suporta mula sa isat isa.

June 22, 2009 304

How low should blood pressure be? 

Top | Home

Habang nagkakaedad ang tao ay tumataas din ang presyon ng dugo, lalo na kung nadaragdagan ang timbang.

Tulad ng cholesterol, ang alta presyon ay isang risk factor ng heart attack ay stroke.
Sa ngayon, may mga ebidensiya na ang antas ng presyon noong araw na inaakala na normal ay mataas pala at kinakailangang pababain.

Noong, ang presyon na 120/80 ay itinuturing na normal at sinasabi na ideal blood pressure, samantalang ang presyon na 135/88 ay itinuturing na pwede pa rin.

Ngunit sa mga makabagong pananaliksik,  sinasabi ng mga dalubhasa na ang 135/88 ay mataas at kailnagan panatilihin na mas mababa sa 120/80. Ito ay unang inilabas noong 2004 sa hypertension guidelines na national heart, lung ang blood institute.  Sinasabi dito na ang stroke at atake sa puso ay tumatas pag ang systolic blood pressure reading, ay mahigit sa 115 mmhg, samantalang ang diastolic ressure, o ang numerong pang ilalim ay mas mataas sa 75 mmhg.

Sa bawat 20 mmhg na itinataas ng systolic pressure o 10mmhg na dagdag sa daistolic pressure ang peligro sa pagkamatay sa sakit sa puso at ugat ay nadodoble.

Nakakabahala ang impormasyong ito dahil maraming tao ang may blood pressure s pagitan ng 120-139 over 80-89.

Hudyat na ito para kumilos tayo upang pababain ang blood pressure sa wastong paraan. Sa isang pagaaral na ginawa noong 2004, sinubok ang 2 uri ng gamot para sa alta presyon sa 1,991 tao na may sakit sa puso at may presyon na normal lamang na 129/78 mmhg. Samantalang ang iba ay binigyan ng ace inhibitor at ang ibs ay binigyan lamang ng pekeng gamot.

Ang mga uminum ng 2 gamot ay bumaba ang presyon ng 5 mmhg, at ang diastolic pressure ng 2.5 mmhg. Sinusundan sa  loob ng ng 2 ptaon ang progreso ng mga pasiyente ito at napag-alaman na 23% ng mga binigyan ng palcebo ay nagkaroon ng komplikasyon sa sakit sa puso at ugat at ang mga uminum ng gamot na amplodine at enlapril ay 17 % at 20 % lamang.

Napag alaman din na ang paninigas ng ugat o atherosclerosis sa mga pasyenteng ito ay lumala sa mga hindi nakainum ng gamot. Napagtuunan ng pansin ang resulta ng pag-aaral na ito dahil sa kabuuan, sinasabi nito na hindi dapat ilagay sa  mas mababa na antas ang normal na presyon.

Hindi madaling pababain ang alta presyon kahit sa pamamagitan ng gamot. Huwag lang di na sumobra ang baba nito dahil magiging sanhi ito ng pagkahilo at kung minsan ay pagkahimatay ng pasyente sa sandaling ang systolic pressure ay mas mababa sa 80-90.

Ang mga doktor at pasyente ay kailangan magtulungan upang wastong maagapan ang pagtaas ng presyon. Panatilihin ang wastong timbang, mag exercise palagi, at kumain ng wastong diet na may maraming prutas at gulay at iwasan  ang maalat na pagkain.

Sa ganitong paraan ay mapapanatili ang wastong presyon ng katawan. Bukod pa dito ay mas makokontrol din ang alta presyon dahil mas mabisa ang mga gamot kung kasabay nila ang isang healthy lifestyle.  

June 23, 2009 305

Negative impact of smoking

Top | Home

Ang paninigarilyo ay isang bisyo na nagpapalala ng kahirapan sa ating bansa.  Batay sa pananaliksik ay di lamang nagdudulot ng masamang epekto sa katawan kundi maging sa kabuhayan ng pamilya.

Kapag naninigarilyo ang isang miyembro ng pamilya, nababawasan ang kanyang pantustus sa kanilang mga pangunahing pangngailangan at lalong naghihirap ang pamilyang mahirap na.

Ayon sa department of health, isa sa mga dahilan ng pagkamatay ng pito sa sampung pilipino na namamatay sa sakit sa puso, kanser sa baga katulad ng chronic obstructive pulmonary disorder, ay  ang paninigarilyo.

Ayon naman sa world health organization western pacific regional office, ang paninigarilyo ang pangalawang pinakamalaking sanhi ng pagkamatay sa buong mundo.

Tinatayang limang milyon tao sa buong mundo ang namamatay bawat taon dahil sa paninigarilyo. Kapag nagpatuloy inaasahang aabot sa sampung milyon ang maaaring mamatay dahil sa paninigarilyo sa taong 2020. Tinatayang pitumpong porsyento dito ay mula sa mga umuunlad na bansa kayulad ng pilipinas.

Ayon din sa world health regional office, mahigit sa 200 bilyong us dollars ang nawawala sa buong mundo dahil sa pagkakasakit at nasasayang na oras ng mga taong naninigarilyo.

Kaisa ang dswd sa mga gawain ng pamahalaan laban sa paninigarilyo. Bilang pakikiisa sa kampanya laban sa paninigarilyo, ipinagbawal ng dswd management ang paninigarilyo sa lahat ng opisina centers ta institutions ng dswd.

Sana po ay tandaan natin na ang paninigarilyo ay walang mabuting maidudulot sa ating kabuhayan at kalusugan.

 

July 06, 2009 306

Relieving Arthritis Pain through Exercise

Top | Home

Ang mga may arthritis ay kaikangan mag exercise upang maiwasan ang matinding pananakit, paninigas ng mga kasu-kasuan at pagkapagod. Noong 2007, may report ukol sa arthritis research ang theraphy na nagsasabing may mga matatandang babae na maaaring makaiwas sa panghihina at osteoarthritis sa pamamagitan ng magaan na exercise, dalawang oras bawat linggo.
Ang panghihina at pagkapagod ay maaring sanhi ng pamamaga na sala ng arthritis at paginum ng mga gamot, maliban sa panghihina ng muscles at mababang stamina.  Kinakailangan magbuo ng exercise program sa tulong ng inyong doktor o physical therapist na ang pakay ay ang sumusunod:

  1. Dagdagan ang tinatawag na range of motion ng inyong mga joints sa pamamagitan ng pagunat ng mga joints tulad ng balikat, siko, tuhod at iba pa hanggat may ibibigay pa ito.
  2. Maaring gawin ang mga exercise na ito kahit anong oras at kahit masakit o namamaga ang mga kasu-kasuan
  3. Palakasin ang mga nuscles, kailangan gawin ito upang mabigyan ng dagdag na suporta ang mga masasakit na joints. Ang mga exercise para dito ay gumagamit ng resistance. Maasring gamitin ang natural na bigat ng katawan bilang resistance.
  4. Umupo sa siysa, humapay paharap at tumayo na gamit ang mga muscles ng hita habang ginagamit ang mga braso bilang panimbang. Tumayo ng saglit at maupo uli na gamit pa rin ang muslces ng hita.

Napatunayan na ang pagpapalakas ng mga hita ay epektibo aerobics exercise, at kasing epektibo din ito na anti-inflammatory drugs sa pagbawas ng pananakit. Isang babala: huwag gawin ang exercise na ito kapag namamaga ang mga joints
Palakasin ang inyong katawan lalo kung under stress. Ang mga aerobics eercise katulad ng walking, swimming, at pagbibisikleta ay nagpapalakas ng piuso at baga, kaya lalakas at tatas ang endurance ng katawan.
Piliin lamang ang mga low impact activities tuld ng walking. Ang intense ng pagtakbo ay maaring makasira ng mga kasu-kasuan. Huwag ma-endurance exercise kapag umaatake ang arthritis.
Ang exercise na taichi ay pupolar dito sa atin lalo na sa kolonidad ng mga filipino-chinese, dahil ito ay ginagawa ng marahan, tama ang posture at balanse ang katawan. May mga pagsususri na nagpapatunay7 na ang mga may arthritis na nagta-taici ng 12 linggo ay mababawasan ang pananakit ng kaso-kasoan.
Ang mga paraaan na itinuturo namin sa inyo ay upang maiwasan ang pagkalumpo o malimita ang pagkilos dahil sa matinding arthritis. Ito ay halos walang gastos at madaling gawin. Kumunsulta sa inyong doktor o therapist upang masimulan ang inyong exercise program.

July 27, 2009 307

Comprehensive Livelihood and Emergency Employment Program (CLEEP)

Top | Home

Noong oktubre 23, 2008, nilagdaan ni pangulong gloria macapagal arroyo ang memurandum circular no. 168 na nag-uutos sa mga cabinet members na maghanda ng emergency employment programs at mga pangkabuhayang proyekto para sa middle class. Middle low income class at sa pinakamahirap nating kababayan. Ito ang comprehensive livelihood ang emergency employment program o cleep. 
Ang dswd ay naatasang ipatupad ang cleep sa mga sumusunod na lugar:
Sa autonomous region in muslim mindanao partikular sa probinsiya ng: 

  1. Tawi-tawi
  2. Maguindanao kasama na ang sharif kabunsuan

Sa cordillera administrative region o (car) partikular sa probinsiya ng 

  1. Apayao
  2. Abra

Hangarin ng comprehensive livelihood ang emergency employment program na matulungan ang mga mahihirap lalo na ang mga dating ofw’s , mga out of school youth at ang mga nawalan ng trabaho dahil sa krisis pinansiyal sa mundo. 

Inaasahan na ang cleep na pinangangasiwaan ng dswd ay makakatulong sa mahigit 16,000 katao sa mga nabanggit na lugar. 

Sa mga probinsiya ng armm at cordillera administrative region o (car) ang mga halimbawa ng emergency employment na ipinatutapad ay ang paggawa ng organic fertilizer at flatbed dryers, intercropping ng niyog at mais, pag-sasaayos ng mga kalsada at irigasyon, gulayan para sa masa, programang bantay dagat, agro-forestry at self-employment assistance-kaunlaran o sea-k program. 

Mula enero hanggang abril ngayong taon ang dswd-cleep ay nakapagbigay na ng livelihood assistance para sa 10,394 katao at nakapagbigay din ng emergency employment para sa 37,165 Katao sa mga probinsiyang ito at sa iba pang panig ng ating bansa. 

Magkatuwang ang dswd at department of national defense sa pagpapatupad ng emergency employment program at self employment assistance kaunlaran program para sa mga isang libong tao na napilitang umalis sa kanilang mga tirahan sa saranggani at north cotabato dahil sa cinplict ng milf at gobyerno doon. 
Ang dswd ay nagpapatupad din ng mga emergency employment at livelihood programs sa lahat ng rehiyon ng bansa. 

Para sa karagdagang impormasyon tungkol sa cleep, maaring magsadya sa pinakamalapit na tanggapan ng dswd sa inyong lugar o tumawag sa livelihood unit ng dswd-central office sa telephono bilang 951-2806 at 951-74337.

 


September 22, 2009
308 I’ll Effects of Drug Addiction

 

Top | Home

Napatunayan sa pananaliksik ng mga dalubhasa ang malaking pinsala na idinudulot ng mga ipinag-babawal na gamot o droga, lalo na sa ating mga kabataan. Ang masamang epekto ng droga ay agad na nagsisimula ilang buwan lamang matapos ang unagn paggamit nito. 

Ang paggamit ng ipinagbabawal na gamot ay nagdudulot ng sari-saring pinsala sa katawan ng tao gaya ng pagkabulok ng ngipin, pamamaga na apdo, paninilaw ng mata at balat at pagkasira ng daana ng hininga sa ilong. Maari din mawalan ng gana sa pagkain. 

Ang iba pang epekto ay ang pagbaba ng oxygen sa dugo, bronchitis at tuberculosis. 

Mapaminsala din ito sa mga organs at ugat at nagiging sanhi ng pagkakaroon ng pigsa sa balat at matinding pananakit ng katawan. 

May sikolohikal na epekto din ang droga gaya ng abnormal na pagkatakot sa tao o tuluyang pagkabaliw 
Samantala, ang mga babaeng gumagamit ng ipinagbabawal na gamot ay maaring makaranas ng pag-antala sa buwanang menstrual period lalo na kung ang gamit ay heroin. 

Mahirap din magdalang-tao ang mga babaeng gumagamit ng ipinagbabawal na gamot. Sila rin ay maari na magkaroon ng komplikasyon sa panganganak tulad ng toxemia, postpartum hemmorhage, premature birth delivery at maging suhi ang sanggol. 

Ang morphine, heroin, alcohol at nicotine ay dumadaan sa placenta at nakakarating sa sinapupunan ng ina na siya namang nakakaapekto sa sanggol.

Humahalo din ang droga sa gatas ng ina. Mapapansin na mas pinapawisan ang taong lulong sa ipinagba-bawal na gamot at lumiliit ang pupil ng mga mata. Madalas rin silang constipated o hirap sa pagdumi. 

September 28, 2009 309 The Health Benefits of Taichi

 

Top | Home

Ang taichi ay tinatawag na “meditation in motion.”  

May mga patunay na ang “mind-body” practice na ito mula sa china, bilang martial art, ay nakakatulong sa pagpigil o pag ayos ng mga problema sa kalusugan. 

Madali itong pag-aralan at maaring simulan kahit hindi masyadong nakakondisyon ang katawan. 
Sa taichi, mababa ang impact at marahan ang mga pagkilos.  Habang kumikilos sinasabayan ito ng malalim na paghinga, at nakatuon ang isipan sa meditation at mga sensation sa katawan.  

Sa taichi ay nakarelax ang mga muscles, hindi unat ang mga kasu-kasuan, at ang mga  litid ay hindi banat. 
Ang taichi ay may ilang bahagi:  una ay ang warm up. Mga madaling gawing kilos katulad ng shoulder circles,  paggalaw ng ulo, leeg, at iba pang simpleng exercises, upang lumuwag ang mga joints at muscles.  Ang atensyon ay dapat nakasentro sa paghinga ng malalim. 

Practice ng taichi forms
:  ang short forms ay sampung galaw  lamang; samantala ang long forms naman ay mahigit sa isang daan ang dami ng galaw.  Ang mga short forms ay maiiksi at mababagal na mga galaw. Ito ay mas bagay sa mga nag-uumpisa pa lamang lalo na kung medyo matanda na. 

Qigong (or chi kung)- ang ibig sabihin ay “breath work” o “energy work.”  Ito ay ilang minuto ng paggalaw  na kasabay ang malumanay na paghinga. Ang layunin nito ay para maparelax ang pag-iisip at palakasin ang enerhiya ng katawan.  

Maari itong gawin habang nakatayo, nakaupo o nakahiga.
Kahit mabagal ang taichi at hindi nakakahingal, taglay  pa rin  nito ang mga mahahalagang bahagi ng fitness, lakas ng muscles, flexibility, balance at konting aerobic conditioning. 

Ito ang mga datos:  noong 2006  inilathala  sa “ alternative therapies in health and  medicine” ang  pananaliksik na ginawa ng stanford university. 

Inilagay nila ang  tatlumput siyam na babae at lalake na may animnaput anim na taong gulang pataas, below average ang fitness at may isang  cardiovascular risk factor,   sa tatlumput anim na taichi classes sa loob ang labindalawang linggo. Napatunayan na lumakas ang kanilang lower body  at upper body strength  at tumaas naman ang  kanilang upper at lower body  flexibility. 

Sa isa namang pagsusuri sa japan na gamit din ang parehong measurements na ginamit ng stanford, isangdaan at labintatlong matatanda ang sinali sa iba’t-ibang labindalawang linggong exercise program, kasama ang taichi, mabilis na paglakad, at resistance training. Ang mga nag taichi ay tumaas ng tatlumpong porsyento sa lower body strength, dalawamput limang porsyento sa arm strength, pantay ito sa mga sumali sa resistance training, at mas mataas kaysa sa mga nag brisk walking lang. 

May mga pag-aaral din na nagsasabi na ang taichi ay nakakapag painam ng balance at nakakabawas sa mga pagkadulas at pagkahulog. Ang tawag sa pagbalanse ng katawan sa space ay “proprioception.”  
Nababawasanitohabang tumatanda ang tao. Nakaka-tulong ang taichi sa pagbalik ng function na ito sa mga sensory neurons sa loob ng tainga at mga receptors sa mga muscles at litid upang manumbalik ang balanse sa katawan.  
 
Depende sa bilis at laki ng mga galaw, pwede ding magkaroon ng aerobic benefit mula sa taichi. 
Ngunit kung ang inyong doktor ay mag-uutos ng mas matinding cardio workout na may mas mataas na heart rate ang kinakailangan, kumonsulta sa cardiologist para sa ibang exercise na maari ninyong gawin.

October 27, 2009 310

Leptospirosis

 

Top | Home

Sa panahon ng tag-ulan hindi maiiwasan ang pagbaha na maaring magdulot ng iba’t-ibang uri ng sakit katulad ng leptospirosis.    

Ano ba ang leptospirosis?
 
Ang leptospirosis ay isang malubhang impeksyon o pamamaga ng atay ng tao sanhi ng parasitong leptospira.

Sa talaan ng department of health,  sa pilipinas ay may tatlong daan katao ang namamatay sa sakit na ito kada taon.

Maaring makuha nang tao ang sakit na ito kapag siya ay nakakain o nakainom ng pagkaing may ihi ng hayop na may leptospira.   Ang leptospira ay maari ding pumasok sa tao sa pamamagitan ng mga bukas na sugat sa katawan.

Sinasabing ang mga daga ang karaniwang nagdadala ng sakit na ito. Ngunit ang ating mga alagang hayop sa bahay katulad ng aso, pusa, o mga ibon ay maari ding magdala ng leptospirosis kapag naisalin sa kanila ang bakteryang leptospira ng kapwa hayop.    

Anu-ano ang mga palatandaan na ang tao ay nadapuan ng sakit na ito?
 

  1. Mataas na lagnat, 39 hanggang 40 sentigrado na may kasamang panginginig
  2. Pananakit ng kalamnan lalo na sa may parteng binti
  3. Paninilaw ng mga mata
  4. Pananakit ng tiyan bunga ng paglaki o pamamaga ng atay at pali o spleen
  5. Pagsusuka
  6. Paninilaw ng balat (jaundice)
  7. Maliit na mapulang paltos sa balat
  8. Pag unti ng pag-ihi at pagkukulay tsaa nito.

Ang sintomas o palatandaan ng sakit na ito ay lalabas sa tao makaraan ang apat hanggang labing apat na araw (incubation period) matapos siyang madapuan ng leptospirosis.
Paano tayo makakaiwas sa leptospirosis? 

  1. Iwasan natin na maglakad sa tubig baha o maputik na lupa. Kung hindi natin maiiwasan na lumusong sa maruming tubig-baha o lupa magsuot tayo ng botas bilang proteksyon sa ating mga paa.
  2. Huwag hayaang maligo o magtampisaw ang ating mga anak sa tubig baha.
  3. Panatilihin ang kalinisan sa bahay at kapaligiran
  4. Puksain ang mga daga sa kapaligiran.

Kapag naagapan ng doktor ang isang tao na may leptospirosis, siya ay kaagad bibigyan ng gamot tulad ng doxycycline, ampicillin o amoxicillin o erythromycin.    

Mahalaga na kaagad madala ang pasyente sa doktor kapag kinakitaan na siya ng mga sintomas na nabanggit, dahil ang sakit na ito ay nakamamatay at walang pang bakuna para dito.
October 05, 2009 311

Exercise: No pain, No gain

 

Top | Home

Alam natin na ang ehersisyo ay maraming kabutihang idinudulot, kaya lang, kapag kailangan nang pumunta sa gym o tumakbo ng anim na kilometro, karamihan ay nagiging tagapanood na lamang.  

Kamakailan lamang ay napakapopular ng aerobics na pinagsimulan ng kasabihan na “no pain, no gain”.  Ngunit ang karamihan ay di kaya ang mabibigat na exercise tulad ng running,  marathon at iba pang high- intensity, high -impact activities kaya’t tatalakayin natin ang mga exercises na marahan ngunit makapag-bibigay pa rin ng magandang resulta para sa ating kalusugan. 

Napatunayan ng mga dalubhasa na  maari ring makamit ang mga benepisyo ng ehersisyo sa pamamagitan ng mga low intensity activities, tulad ng walking, biking, gardening at golf, na noong araw ay sinasabi ng mga tagatangkilik ng aerobics  na hindi raw totoong ehersisyo.   

Kasing halaga ang haba o duration ng pag-eehersisyo ng katindihan o intensity nito, kaya nakabilang na rin ang golf sa mahusay na ehersisyo basta’t naglalakad at naglalaro ng dalawa o tatlong beses sa isang linggo. 

May pananaliksik na ginawa sa tatlong daan at dalawampung libong  tao sa mundo, na nagpapatunay na  ang regular  moderate exercise ay nakakabawas ng mga risk factors  tulad ng mataas na cholesterol, blood sugar, presyon at taba sa katawan. 

Sa apatnaput walong  pagsusuri na ginawa sa mga pasyente  na may sakit sa puso, napatunayan  na kalahati sa kanila ay nagkaroon ng bawas na dalawamput anim na porsyento sa death risk sa heart disease at dalawampung porsyento sa over-all death rate.

Malakas ito na ebidensiya na ang benepisyo na nakukuha sa moderate exercise ay mabuti kahit sa mga may sakit sa puso at sabi nga, ay lalo na sa mga may malulusog na puso. 

Maliban sa benepisyo sa ating cardiovascular system, malakas din itong makabawas ng risk sa stroke, diabetes, dementia, bone fractures, breast cancer at colon cancer. Pinababagal din nito ang pagtanda dahil ang mga nag-eehersisyo ay mas mahaba ng mahigit sa tatlong taon (3.7) ang buhay kaysa mga tamad mag-ehersisyo. 

Kailangan lamang lumakad ng tatlumpu hanggang apatnapung minuto sa isang araw sa haba na tatlong kilometro.  Maari ding gawin ang ibang ehersisyo tulad ng pag-akyat sa hagdan, paghahalaman, pagbibisikleta, pagsasayaw, paglangoy, at paglalaro ng golf. Tandaan natin na ang katamtamang ehersisyo ay nakapagpapalusog ng katawan.  Kung maari ay samahan ito ng mga ehersisyo na nakapagpapalakas, nakadadagdag ng flexibility, at balance kahit sandali sa isang araw sa loob ng bahay. Panatilihin din ang balan

October 06, 2009 312

Diabetes and its Complication

 

Top | Home

Nakakaranas ka ba ng madalas na pag-ihi, pagkauhaw, di maipaliwanag na pagbaba ng timbang at di-pangkaraniwang  pagkagutom? Ikaw ba ay may sugat na matagal maghilom, mabilis mapagod, nanlalabo ang paningin at nakakaramdam ng pamamanhid sa mga kamay at paa?  

Ang mga ito ay maaring sintomas ng diabetes.
Ang diabetes ay isang talamak na sakit na dulot ng mataas na antas ng asukal sa dugo.
Ang isang tao na may diabetes ay hindi normal ang produksyon ng insulin sa katawan. Ang insulin ay isang hormon na tumutulong na magamit ng mga selula ng katawan ang asukal na siyang nagsisilbing gasolina sa pang araw-araw na gawain.

Sa ulat ng world health organization noong 2008, ang pilipinas ay kabilang sa sampung nangungunang bansa sa mundo na may pinakamataas na bilang ng taong may diabetes.  
May dalawang daan at apat napu’t anim na milyong katao sa buong mundo ang may diabetes at halos 3.9 milyon nito ay matatagpuan sa pilipinas.

Tinatayang sa taong 2025, humigit-kumulang na tatlong-daan at walumpung milyong tao ang maapektuhan ng diabetes sa mundo.  

Ang pagkakaroon ng diabetes ay nagmumula sa edad, obesity o sobra sa timbang, kasaysayan ng diabetes sa pamilya, prior gestational diabetes o isang uri ng diabetes na nakukuha ng mga buntis, ngunit kadalasan ay nawawala matapos makapanganak.  

Ang mga uri ng diabetes ay type 1 o insulin dependent diabetes mellitus at type 2 o non insulin dependent diabetes mellitus.  

Sa type 1, ang beta cells na matatagpuan sa pancreas o lapay, ay hindi na makagawa ng insulin. Karaniwan ito sa mga bata, teenagers o kabataan. 

Sa type 2 ay nagsisimula ang kalagayan sa paglaban ng insulin at hindi nagagamit ng maayos ng mga cells ng laman at atay ang insulin.  Karaniwan ito sa mga apatnapu’t limang taong gulang pataas at mga tao na sobra sa timbang. 

Ngayon ay wala pang permanenteng lunas para sa diabetes maliban sa patuloy at pang-matagalan na gamutan.

Ito ay maaari ring humantong o magbunga ng sakit sa puso, pagtaas ng blood pressure, pagkabulag, “kidney failure,” at “amputation.” 

Upang maiwasan ang diabetis, makabubuti na kumain ng tamang dami ng pagkain, iwasan ang maraming taba at sweets at mag-ehersisyo araw-araw.

Laging tandaan na ang magandang kalusugan ay kayamanan.  Iwasan ang diabetes.

October 13, 2009 313

Cervical cancer and Human Papillona virus (HPV)

 

Top | Home

Ang cervical cancer ay pangalawa sa sampung uri ng cancer sa pilipinas na dumadapo sa mga kababaihan.  Madalas huli na kung  ito ay madiskubre o malaman.

Ano nga ba ang cervical cancer?


Ang tumor ay tumutubo sa cervix o kuwelyo ng matris.

Ang sanhi ng cervical cancer ay ang tuluy-tuloy na human papilloma virus (hpv) infection.

Ang kondisyong ito ay makikita pagkatapos ng sampu hanggang tatlumpong taong infection ng human
papilloma virus.  Kailangan na ang mga babae ay maagang  sumailalim sa screening para sa cervical cancer upang masuri sila sa sakit na ito.

Nakakabahala ang sakit na ito dahil sa pilipinas, isa sa tatlong babae matapos ma diagnose ng cervical cancer   ang namamatay sa loob ng isang taon. Wala pang lunas para sa hpv infection ngunit mayroong immunization o bakuna para dito.

Ano ang human papilloma virus at kaugnayan nito sa cervical cancer?

Ang human papilloma virus ay isang sexually transmitted infection, isang uri ng viral infection na namamalagi sa mucous membranes ng cervix. Kadalasan ay walang sintomas na makikita hanggang sa panahon na mauwi ito sa cancer.

Mas malaki ang posibilidad na magkaroon ang isang babae ng hpv infection at cervical cancer kung siya ay
- maraming sexual partners
- exposed sa sexually transmitted infection
- nagkaroon ng limang anak o higit pa.
- naninigarilyo
- mahina ang resistensya ng katawan  
 
Paano ito maiiwasan?
- iwasan ang paninigarilyo
- maging tapat sa inyong asawa
- magpagamot kaagad kung mayroong sexually transmitted infection
- limitahan ang bilang ng anak sa apat pababa
- sumailalim sa cervical cancer screening kahit isang beses lalo na sa mga babae na may edad dalawampu’t lima hanggang apatnapu’t lima
- at higit sa lahat, magpabakuna laban sa hpv
Lagi nating tandaan na ang kalusugan ay kayamanan, huwag natin isawalang bahala ang human papilloma virus.   Ang maagap na pagsusuri at paggamot laban sa cervical cancer ay magliligtas sa buhay ng isang babae.

Para sa iba pang impormasyon ukol sa cervical cancer at human papilloma virus mangyaring sumangguni agad sa inyong doktor.

October 14, 2009 314

Breathing techniques to help control stress

 

Top | Home

Karamihan sa atin ay pamilyar sa tinatawag na “fight or flight” stress response. Ito ang mabilisang reaksyon ng utak at katawan kapag nahaharap sa panganib.

Sa utak nanggagaling ang utos sa hormones na humanda kung lalaban o tatakbo. 
Pinabibilis ng response na ito ang paghinga upang dumami ang oxygen sa dugo, bumilis ang pintig ng puso, tumaas ang blood pressure, humigpit ang mga muscles, at umigting ang lahat ng pakiramdam.

Ang stress response ay tumutulong sa pagharap sa mga paghamon, maging mental, pisikal, o emosyonal.
Ito ang nagbubunsod sa atin upang umiwas sa mga sakuna, o sagipin ang mga nangangailangan kapag may kalamidad.

Nagiging problema ang stress response kung  nangyayari ito araw-araw, katulad ng problema sa pera, trapik, mga abala sa trabaho, o problema sa relasyon.

Ang mga problemang ito ay may negatibong epekto sa ating kalusugan na ang nagiging resulta ay alta presyon at paghina ng ating immune system na maaring maging sanhi ng mga sakit tulad ng ubo, lagnat, at iba pa.

Maari ding pagmulan ito ng anxiety at depression at minsang nauuwi sa mga bisyong tulad ng paglalasing, paninigarilyo at labis na pagkain.

Hindi natin maiiwasan ang mga stress sa buhay ngunit maari nating matutunan ang mga paraan sa pagkontrol nito, tulad ng”relaxation response” na siyang katapat ng “stress response”.

Nagagawa ito sa mga paraang tulad ng meditation, yoga, at progressive muscle relaxation.
Ang isang common feature ng mga paraang ito ay ang “breath focus”. 

Ang unang hakbang ay ang paghinga ng malalim o deep breathing. Huminga ng malalim hanggang mapuno ng hangin ang baga.

Ang malalim na paghinga ay isa sa pinakamabisang self-healing mechanisms ng ating katawan.
Pag  malalim  ang paghinga mas napapalabas ng maayos ang carbon dioxide  at  nalalagyan ng mas maraming oxygen ang dugo. Ang resulta ay mas mababang heart rate at mas stable na blood pressure.

Magpraktis ng breath focus. Maghanap ng isang tahimik na lugar na makakaupo o makakahiga ka ng komportable.  Punahin ang pagkakaiba ng malalim at mababaw na paghinga. Huminga ng marahan.  

Palabasin ang hangin ng dahan - dahan sa  bibig. Pagpalit-palitin ang paghinga ng malalim at mababaw.
Dito makikita ang pagkakaiba ng dalawa. Ang mababaw na paghinga ay may tensyon, ngunit ang malalim na paghinga ay nakakarelax. 

Habang humihinga ng malalim, mag-isip ng magagandang bagay na nakakarelax.
Isipin na sa bawat malalim na paghinga ay may dalang katahimikan sa buong katawan at kapag naihinga ng palabas ay mawawala ang lahat ng mga tensiyon at pagkabahala.

Simulan muna sa sampung minuto at unti - unting patagalin ito hanggang dalawampung minuto o mahigit pa.

Pag-aralan agad ang breathing techniques. Ito ay nakakarelax at  maaring makatulong upang  makaiwas din sa pagkakaroon ng sakit dulot ng stress.

October 20, 2009 315

Avoid Blindness and other Eye Diseases

 

Top | Home

Isa sa pinaka sensitibo at delikadong parte ng ating katawan ay ang mga mata.    Kaukulang pag-iingat ang nararapat upang maiwasan ang sakit sa mata. 

Sa talaan ng world health organization, tinatayang may tatlomput pitong milyon ang mga taong bulag at karamihan dito ay matatanda.  

Habang ang tao ay nagkaka edad, tumataas ang posibilidad ng pagkakaroon ng sakit sa mata katulad ng katarata, glaucoma, atbp. Mahalaga ang pag-aalaga sa mga mata habang bata pa upang maiwasan ang pagkakaroon ng sakit dito.  

Lingid sa kaalaman ng marami, mahalaga ang bahagi ng wastong nutrisyon sa kalusugan ng mata.  
Makabubuti ang pagkaing mayaman sa vitamins at minerals katulad ng vitamin a o beta-carotene at iba pang carotenoids, vitamin c o ascorbic acid, vitamin e, at zinc. 

Nakukuha ang vitamin a at carotenoids sa karot, kamote at atay. Upang makuha ang pang araw-araw na dosage ng vitamin c, kumain ng mga prutas katulad ng oranges, guyabano, star apple, bayabas at papaya at gulay gaya ng repolyo, cauliflower, letsugas at kinchay.  

Samantala, ang vitamin e ay matatagpuan sa nuts tulad ng pili at kasuy. Ang zinc ay matatagpuan sa pulang karne at shellfish tulad ng tahong at talaba.  

Mahalaga din ang pagkakaroon ng sapat na pahinga upang hindi mapagod ang mga mata.  
Ang mga gawain tulad ng sobrang pagbabasa sa madilim na lugar, at paggamit ng computer o cellphone ay nagdudulot ng stress sa mga mata na maaring maging sanhi ng paglabo ng paningin.
   
Mahalaga rin na mapangalagaan ang mga mata kapag nasa liwanag ng araw. Ang mapaminsalang light beams o radiation mula sa araw tulad ng ultraviolet rays ay nakakapinsala sa mata.   

Proteksyunan ang inyong mga mata mula sa mapaminsalang sinag sa pamamagitan ng pagsusuot ng sunglasses

Mag-exercise din ng regular para sa maayos na sirkulasyon ng dugo upang makatanggap ng sapat na oxygen ang mga mata.  

Uminom ng walo hanggang sampung baso ng tubig isang araw upang maiwasan ang pagkatuyo ng mata.
Iwasan ang pagkusot ng mata. Ikurap ang talukap upang ma-exercise at ma-massage ang mga mata.

Upang malaman ang kondisyon ng inyong mga mata at maiwasan ang panganib na maaring idulot ng mga sakit sa mata, mahalaga ang regular na pagbisita sa espesyalista sa mata.

Ito po ang infomedico atbp, ako po ang inyong lingkod dr. Esperanza i. Cabral, dswd secretary.

October 26, 2009 316

SCALA Program

 

Top | Home

Ayon sa survey na isinagawa ng world bank noong 1990, naging triple ang dami ng mga kabataang hindi na nag-aaral, may kapansanan, at walang trabaho.  

Noong 2002, tinatayang umabot na sa 14.7 porsyento o 4.84 milyon  ng 32.96 milyong populasyon sa pilipinas na edad anim hangang dalawamput apat na taong gulang tinaguriang out-of-school youths (osys).
Upang bigyan ng kalutasan ang suliraning  ito,  ipinapatupad ng pamahalaan ang mga programang naglalayong tumulong sa mga kabataang hindi makapag-aral. 

Kabilang sa mga programang ito ay ang sharing computer access locally and abroad   o scala na  isinakatuparan ng dswd noong 2002 hanggang 2007 na katuwang ang mga pamahalaang lokal at

Ang engineers without borders o ewb, isang canadian-based na organisasyon.

Ang scala ay isang community-based program na nagkakaloob ng computer literacy sa mga osy upang sila ay maging kapaki-pakinabang na   miyembro ng komunidad.

Ang engineers without borders ang nagbigay ng mga  konsepto sa pagpapatakbo ng programa, tumulong sa pagsasanay ng implementers, at nagkaloob   ng mga computer units para sa mga osy.
Tumulong din ang ewb sa pagpapalawak ng programa sa iba pang mga komunidad sa pilipinas. 

Kasama sa konsepto ng scala  ang pagpapatayo ng information communication and technology centers (ictcs) sa mga target areas  na pinatatakbo ng pamahalaang lokal. Kabilang dito ang ilang munisipyo, katulad ng alaminos, pangasinan; baguio city, ifugao; bataan, cabanatuan city, at san fernando, pampanga; batangas city; masbate; iloilo city, misamis oriental/occidental; southern leyte; biliran; at cotabato.  

Sa mga ictcs isinasagawa ang pagsasanay ng mga osy ng computer skills sa ilalim ng pagtuturo ng mga batikang volunteer instructors.

Ang pamahalaang lokal din ang nagbibigay ng honorarium sa mga volunteers, allowance sa mga beneficiaries, pati na rin mga computer units na ginagamit sa computer literacy training. 

Ang mga out-of-school youths na nakatapos ng programa   ay  natututo ng paggamit ng computer at maging life skills. Lumakas ang kanilang kompiyansa sa sarili at nagkaroon ng hangarin na maging bahagi at makapagsilbi sa komunidad.  Ang iba ay nagkaroon ng pagkakataon na makapagtrabaho at makatanggap ng karagdagang scholarships.   

Mula agosto 2003 hanggang disyembre 2006, 27 ictcs ang naitayo at mahigit na 2,000 osys ang nakapagtapos sa programa. Mahigit isanglibo sa kanila ay muling nakapag-aral, samantalang ang iba ay nakakuha ng trabaho.   

Sa ngayon, ipinagpapatuloy ng mga pamahalaang lokal ang pagpapatupad ng programang scala.  Kailangan pang magtayo ng mga karagdagang ictcs sa iba’t- ibang bahagi ng bansa upang mas marami pang osys ang makinabang sa programang ito.   

Kung kayo ay interesado sa programang ito, tumawag, lumiham o bumisita sa municipal/city social welfare development office ng  inyong pamahalaang lokal.

Ito po ang infomedico at ako po ang inyong lingkod, dswd secretary, dr. Esperanza i. Cabral. 

     


Powered by Design Ink
Copyright (c) InfoMedico 2007
OrientPhil Production Corporation